Pessimistische ECB blijft staatsleningen opkopen

ECB: ergste crisis sinds Tweede Wereldoorlog

Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank, noemde gisteren de huidige crisis de ergste sinds 1945. „Het is de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog en het kon de ergste worden sinds de Eerste Wereldoorlog als leiders geen belangrijke beslissingen hadden genomen”, zei Trichet. Hij doelde daarmee op de economische crisis van de jaren dertig. Trichet deed zijn uitlatingen tijdens een interview op de Franse radiozender Europe 1. Het gebeurt zelden dat een leidende centrale bankier op zo’n toon alarm slaat.

De Duitse minister van Financiën Philipp Roesler riep gisteren op tot de vorming van een zogenoemde ‘stabiliteitsraad’. Die zou de mogelijkheid moeten krijgen eurolanden sancties op te leggen als zij zich niet houden aan de afspraken om de stabiliteit van de euro te waarborgen.

De Europese Centrale Bank, opgericht in 1998, is de afgelopen tijd een steeds politiekere rol gaan spelen door staatsobligaties van individuele Europese landen te kopen. Gisteren was de ECB volgens handelaren druk bezig Spaanse en Italiaanse obligaties op te kopen. De ECB probeert daarmee de rente te drukken die deze landen moeten betalen op hun staatsleningen.

Wall Street hoger na handhaven lage rente

Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, kondigde gisteren aan het belangrijkste rentetarief de komende twee jaar laag te houden, tussen de 0 en 0,25 procent. Het handhaven van de lage rente was verwacht, maar dat de Fed er zo’n termijn bij noemt, is hoogst ongebruikelijk.

De Amerikaanse beurs reageerde positief op de aankondiging van de Fed en stond gisteren toen deze krant naar de drukker ging 4 procent hoger. Eerder op de dag werd juist rekening gehouden met nieuwe verliezen, na de forse daling van de Dow Jones-index op maandag.

De Nederlandse beurs beleefde gisteren een grillige dag. Nadat de AEX gisterochtend in een vrije val raakte (min 6 procent), krabbelde de beurs later wat op en sloot met een kleine winst. De andere Europese beurzen lieten vergelijkbare cijfers zien. De Aziatische beurzen herstelden zich. De Nikkei in Tokio eindigde 1,7 procent lager, nadat de index eerder 3,6 procent wegzakte. De internationale aandelenbeurzen zijn sinds begin deze maand 15 tot 20 procent van hun waarde kwijtgeraakt.

CPB berekent effecten crisis voor Nederland

De schuldencrisis heeft nu ook Den Haag bereikt. Minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA) waarschuwde gisteren voor de Nederlandse kredietwaardigheid en het Centraal Planbureau overweegt voor het eerst in de geschiedenis een extra noodraming te maken in de aanloop naar Prinsjesdag. Het CPB bepaalt door zijn berekeningen en voorspellingen de marges van het begrotingsbeleid van het kabinet. Het bureau bekijkt of er een „onzekerheidsvariant” moet worden gemaakt nu de mondiale economische groei onder druk staat. Vanaf volgende week buigt het kabinet zich over de Rijksbegroting.

In een brief aan de Tweede Kamer hield De Jager zich gisteren op de vlakte over de economische gevolgen van de eurocrisis. Nederland leent tussen 2010 en 2013 4,7 miljard euro aan Griekenland. De gevolgen hiervan voor de begroting kunnen volgens hem nog niet worden berekend.

De Jager zegt terughoudend te zijn over een verhoging van het noodfonds voor de euro. In dat fonds, waar eurolanden een beroep op kunnen doen, zit nu 750 miljard.

Vorige week deed voorzitter José Barroso van de Europese Commissie een beroep op de lidstaten om het fonds te verhogen. Volgens De Jager zou een hogere bijdrage – gesproken wordt van een verdrievoudiging van het fonds – zelfs „gevolgen hebben voor de kredietwaardigheid van de garanderende lidstaten”.

Pensioenen onder druk: dekking onder norm

Ook voor de pensioenthermometer is het geen goede zomer. De dekkingsgraad van het gemiddelde Nederlandse pensioenfonds zakte gisteren naar 100 procent, ónder de verplichte dekkingsgraad van 105 procent. Begin juli, voor de schuldencrisis de beurzen op stang jaagde, was deze dekkingsgraad nog 110 procent. Een aantal pensioenfondsen heeft zich de afgelopen tijd bij De Nederlandsche Bank gemeld, omdat ze onder de verplichte dekkingsgraad van 105 procent zijn gekomen, werd vrijdag bekend. Ze staan van twee kanten onder druk. Door de paniek op de internationale beurzen daalt hun belegd vermogen. Tegelijkertijd daalt de lange rente waarmee de pensioenfondsen hun verplichtingen berekenen.