'VS zijn AAA-land en zullen dat ook altijd blijven'

Aan de economie van de VS ligt het niet, stelt Obama. Volgens de Amerikaanse president is de afwaardering van de kredietstatus een gevolg van het politieke getouwtrek in Washington.

Ykje Vriesinga

Terwijl de Amerikaanse beurzen steeds dieper wegzakten, probeerde president Barack Obama gisteren de kredietverlaging van S&P naar zijn hand te zetten. In een toespraak vanuit het Witte Huis greep Obama het verlies van Amerika’s AAA-status aan om zijn twee belangrijkste agendapunten van de afgelopen weken te herhalen. Weer riep Obama op tot samenwerking tussen Democratische en Republikeinse Congresleden om de Amerikaanse staatsschuld structureel terug te dringen. En weer zei Obama dat die structurele oplossing alleen mogelijk is als ook de rijken een bijdrage leveren via de belastingen.

Tegelijkertijd probeerde Obama het oordeel van S&P te verzachten, zonder de kredietbeoordelaar rechtstreeks aan te vallen of zelfs bij naam te noemen. Amerikaanse staatsobligaties blijven een onverminderd betrouwbare investering, zei Obama, ook in de ogen van beleggers. „Wat een of ander bureau ook zegt, wij zijn altijd een AAA-land geweest en zullen dat altijd zijn.”

De kredietverlaging zegt niets over de gezondheid van de Amerikaanse economie, aldus Obama, maar is het gevolg van het ongeduld van de kredietbeoordelaars met de politieke patstelling in Washington over het schuldenplafond, dat vorige week te elfder ure werd verhoogd. De impasse is „niet constructief geweest, op zijn zachtst gezegd”, zei Obama. Het verlies van de hoogste kredietstatus zou politici een „hernieuwd besef van urgentie” moeten geven om de staatsschuld structureel te verlagen, zodat de Amerikaanse overheid niet opnieuw in betalingsproblemen dreigt te komen.

Obama kondigde gisteren aan dat hij in de komende weken zijn eigen aanbevelingen zal presenteren. Waarschijnlijk zal dit plan geënt zijn op een eerder voorstel van de president om de Amerikaanse staatsschuld van nu ruim 14.000 miljard dollar de komende tien jaar met 4000 miljard dollar terug te brengen. Obama wil dat bereiken met bezuinigingen en het opheffen van een aantal belastingvoordelen voor de rijken en grote bedrijven.

Dit ‘Grote Plan’ van Obama stuitte op veel weerstand van Republikeinen in het Amerikaanse Congres tijdens de onderhandelingen over het schuldenplafond. De maatregelen die nu zijn gekoppeld aan de verhoging van de leenlimiet van de Amerikaanse overheid bedragen maximaal 2500 miljard dollar. Dat is ontoereikend in de ogen van S&P, maar ook in die van Obama, die had gewild dat het Congres naast bezuinigingen ook extra belastinginkomsten had opgenomen in het plan.

De komende maanden zijn de ogen gericht op het supercomité van twaalf nog aan te wijzen Congresleden. Deze groep, half Republikeins, half Democratisch, moet een deel van de afgesproken bezuinigingen nader invullen. Obama herhaalde gisteren dat dit comité ook moet kijken naar de belastingen.

Veel hangt af van de samenstelling van het comité. Voor half augustus moeten de leiders van beide partijen in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat de leden aanwijzen. Waarschijnlijk kiezen ze voor gematigde collega’s met jarenlange Congreservaring. Het verzet van veelal Republikeinse nieuwkomers tegen iedere vorm van belastingverhoging kan daardoor aan kracht verliezen.