Tien AK-47's afrekenen wordt verdacht

Drugskartels in Mexico voeren hun bloedige strijd met wapens uit de VS. De Amerikaanse overheid wil de ‘ijzeren rivier’ dempen. Te laat, vinden ze aan de grens.

Suspects are lined up as weapons are displayed to the media by the Mexican Navy in Mexico City June 9, 2011. According to the Mexican Navy, 204 rifles, 11 guns, 15 hand grenades, uniforms of the Mexican navy and of the U.S. army, over 29,000 cartridges and over 200 kg (441 pounds) of cocaine and were seized in an operation against the Zetas drug cartel in Coahuila and Nuevo Leon in the north of Mexico. REUTERS/Jorge Dan Lopez (MEXICO - Tags: CRIME LAW MILITARY) REUTERS

Het is druk op de brug over de Rio Grande tussen het Texaanse grensstadje Laredo en de plaats Nuevo Laredo in Mexico. In beide richtingen staan twee rijstroken vol met auto’s, taxi’s en fietsers, en aan weerszijden van de brug lopen voetgangers. Vooral het verkeer richting Amerika staat vast, wegens intensieve douanecontroles.

De wachttijd voor de puerto fronterizo van Mexico is korter. In de rijrichting van Mexico staat een groot waarschuwingsbord: „Verboden vuurwapens en munitie naar Mexico te brengen. Straf: gevangenis.”

Mexico kent, in tegenstelling tot Amerika, strikte beperkingen op vuurwapenverkoop. Maar de waarschuwing mag nauwelijks baten. Amerika is veruit de grootste bron van vuurwapens die worden gebruikt in de drugsoorlog in Mexico – een bloedige strijd waarbij sinds 2006 naar schatting 37.000 mensen zijn omgekomen.

De toevoer van wapens uit de Verenigde Staten is de brandstof voor die oorlog. Van de ongeveer 100.000 vuurwapens die tussen 2004 en 2009 in beslag zijn genomen door Mexicaanse autoriteiten – veelal semi-automatische geweren – was bijna 90 procent afkomstig uit de VS, aldus een rapport dat openbaar is gemaakt door de Amerikaanse regering. Van die „ijzeren rivier” kwam bijna 40 procent van wapenverkopers in Texas, meer dan iedere andere staat.

Raul Salinas, burgemeester van Laredo en een voormalige agent van de FBI, voert een gedreven campagne om de wapentoevoer aan de drugskartels af te snijden. „We moeten de wapens die zuidwaarts gaan tegenhouden”, zegt hij in zijn kantoor nabij de grenspost. „We hebben steun nodig van de nationale regering en de staat zodat we de wapens die terreur veroorzaken in Mexico kunnen onderscheppen. Het is een morele verantwoordelijkheid.”

Salinas, die een foto aan de muur heeft van hemzelf met president Obama, steunt dan ook een nieuwe maatregel van de Amerikaanse regering om de hulp van wapenhandelaren in de VS in te zetten bij de bestrijding van wapensmokkel. Met ingang van volgende week moeten wapenverkopers in de grensstaten Texas, New Mexico, Arizona en Californië het melden wanneer een klant binnen vijf werkdagen twee of meer semi-automatische geweren aanschaft.

Volgens James Cole, onderminister van Justitie, zijn dergelijke wapens met een kaliber van .22 of meer – zoals de AK-47 – gewild onder drugskartels, en worden ze regelmatig aangetroffen bij arrestaties in het grensgebied. De meldingsplicht moet de ATF, de federale inspectiedienst van Alcohol, Tabak, Vuurwapens en Explosieven, helpen bij „de opsporing en ontwrichting van de illegale netwerken van wapensmokkel”, aldus Cole.

Salinas juicht de maatregel, die betrekking heeft op ongeveer 8.500 vuurwapenverkopers in de vier grensstaten, toe. „Wapenverkopers hebben een verantwoordelijkheid als ze iets ongewoons waarnemen”, zegt hij. „Als iemand binnenkomt en tien AK-47’s koopt, moet er een belletje gaan rinkelen.”

De meldingsplicht wordt echter fel bestreden door de Amerikaanse vuurwapenlobby, aangevoerd door de National Rifle Association (NRA). Volgens de NRA is de regel, het eerste initiatief van de regering-Obama op het gebied van vuurwapenbeheersing, een stap op weg naar verder anti-wapenbeleid.

Het zou ingaan tegen het grondwettelijke recht op wapenbezit in de VS. De vuurwapenlobby heeft een rechtszaak aangespannen om de maatregel te blokkeren. „Dit zal de drugskartels niet raken, en geen geweld voorkomen aan onze grenzen”, aldus Chris Cox van de NRA. „Het zal alleen middelen weghalen bij legitiem misdaadonderzoek, om die te verspillen aan toezicht op verkopers die zich aan de wet houden.”

Een van die verkopers is Jim Pruett, eigenaar van een vuurwapenhandel in Houston. De grootste stad van Texas is de voornaamste bron van vuurwapens uit de staat die worden aangetroffen in Mexico. Tientallen geweren, waaronder Bushmasters en Berettas, hangen aan de muren van Pruetts winkel, bevestigd aan een gaashek. Stapels pakjes met kogels staan op stellages.

Pruett, die een vergunning heeft om wapens te verkopen, heeft geen andere keus dan zich te houden aan de meldingsplicht, zegt hij. Maar hij hoopt dat de maatregel nog wordt afgewend, want volgens hem zal het niets uithalen. „Het schept alleen maar een papierwinkel. Burgers die zich aan de wet houden moeten formulieren invullen, terwijl criminelen toch wel aan wapens komen.”

Pruett verwerpt het idee achter de meldingsplicht. „De notie dat José de Mexicaan naar mijn winkel komt om de drugskartels aan de overkant van de grens van wapens te voorzien is onzinnig”, betoogt hij. „Zo’n verkoop komt misschien wel eens voor, maar de kartels zijn niet van mij afhankelijk voor hun wapens. Ze kunnen aan containers vol wapens komen via andere kanalen.”

Gevraagd naar een voorbeeld van een verdachte verkoop in zijn zaak noemt hij een Mexicaanse vrouw die geweren kocht. Ze voldeed aan de persoonlijke check die elke koper moet ondergaan. „De autoriteiten zeiden dat ik aan haar kon verkopen, want ze wilden haar volgen”, aldus Pruett. „We hebben gedaan wat ze zeiden. Wij willen ook dat criminelen worden gepakt.”

Volgens burgemeester Salinas van Laredo hebben wapenverkopers „recht op hun handel. Maar als ze het alleen doen om er geld aan te verdienen, heb ik daar een probleem mee.” Hij vindt dat het „te makkelijk” is om wapens naar Mexico te brengen, en pleit voor striktere zuidwaartse controles aan de Amerikaanse grens. „We moeten harder optreden. En Mexico moet zijn deel doen.”

De Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken Patricia Espinosa heeft het Amerikaanse initiatief geprezen als „een stap in de goede richting”. De Mexicaanse president Felipe Calderón drong er tijdens een bezoek aan Washington op aan de wapentoevoer te stoppen.

Bij de grensovergang tussen Laredo en Nuevo Laredo heerst twijfel of de meldingsplicht veel invloed zal hebben op de drugsstrijd. „Het zal wel helpen, maar het probleem wordt er niet mee opgelost”, zegt Tony Aviles, een winkelier bij de grenspost. „Er zijn al veel wapens in Mexico, en de verkoop vanuit de VS zal niet ophouden want er gaat veel geld in om. Mensen komen toch wel aan hun wapens.”