Nederlandse puinruimer bij RWE

De Nederlander Peter Terium wordt de nieuwe topman van het Duitse energiebedrijf RWE. Zijn taak: het bedrijf heruitvinden. „Alles wat ik doe, is intensief.”

Alle hens aan dek roepen, schoon schip maken en kiezen voor het ruime sop.

De uitdaging waarvoor Peter Terium (47) staat, de sinds gisteren benoemde kersverse topman van het Duitse energieconcern RWE, is niet gering. Zijn taak: de onderneming van nul af aan heruitvinden en nieuwe horizonten opzoeken, na het onomkeerbare besluit van de Duitse overheid eerder dit jaar om tegen 2022 volledig uit kernenergie te stappen.

Het wordt een gigantische klus voor de Nederlander Terium, die al sinds 2003 bij het Duitse RWE actief is en tot nu bestuursvoorzitter was van de Nederlandse dochter Essent, dat in 2009 in Duitse handen kwam. In september zal hij zijn taak aanvatten als plaatsvervangend bestuursvoorzitter van de energiereus RWE om dan op 1 juli 2012 Jürgen Grossmann op te volgen als de nieuwe topman van het concern.

Terium, geboren in Nederweert, wordt door zijn omgeving afgeschilderd als vlotte prater: een bestuurder met een rappe tong die desondanks relatief publiciteitsschuw is gebleven. In een zeldzaam interview met het opinieblad Forum van werkgeversorganisatie VNO-NCW, noemt hij zichzelf een ‘lifeaholic’. „Alles wat ik doe, is intensief. Anders doe ik het liever niet”, zei hij daar. Snel spreken zonder de woorden in te slikken, zit volgens hem „in de aard van het beestje”.

Het snelle en intense professionele leven compenseert hij door één keer per jaar een Indische ontgiftingskuur in Duitsland te volgen: hij is verslaafd aan yoga. „Dat is een grote schoonmaak van hoofd en lichaam. Een sabbatical in geconcentreerde vorm. Daar kom ik vol energie en ideeën van terug.”

Duitsland is zijn tweede thuisland geworden. Hij is er al sinds begin jaren negentig actief. Na vier jaar als belastingcontroleur voor het Nederlandse ministerie van Financiën in Den Haag en vijf jaar als accountant voor KPMG in Eindhoven, gaat hij in 1990 aan de slag bij de Duitse verpakkingsonderneming Schmalbach-Lubeca. Hij groeit er door tot de functie van vice-president financiën en accounting om dan in 2003 de overstap te maken naar het hoofdkwartier van RWE in het Duitse Essen.

Leidinggeven is volgens Terium nooit zijn eerste ambitie geweest. Aan machtswellustelingen heeft hij een broertje dood. „Maar,” zegt hij, „als de verkeerde mensen aan de touwtjes trekken, leidt dat tot psychische terreur. Dan doe ik het liever zelf.” Eerst legt hij zich bij RWE toe de financiële planning en controle. Maar in 2005 stoot hij door tot een operationele functie en krijgt de leiding over de divisie van het energieconcern die op jaarbasis miljarden kubieke meters gas en bijna een miljard vaten olie verhandelt.

Het is de tijd waarin RWE ambitieuze groei- en overnameplannen ontvouwt, wat in 2009 leidt tot de aankoop van Essent voor een bedrag van 8,7 miljard euro, inclusief een nettoschuld van 600 miljoen euro. De bezieler van deze expansieve strategie, de Duitse energieke RWE-topman Grossmann, bijt er zijn tanden op stuk.

Boude uitspraken over die acquisitie schuwt Terium niet. Nederlanders die riepen dat met de verkoop van Essent de lokale energietrots werd verkocht, verwijt hij kortzichtigheid. „Als Shell, Philips of Unilever er zo’n dorpsmentaliteit op na hielden, waren ze nooit zo groot geworden”, stelde hij in het vraaggesprek met Forum, twee maanden geleden. En over concurrent Nuon, waarmee een eerdere fusiepoging van Essent spaak liep, zegt hij: „Nuon is Ajax en wij zijn PSV. PSV is pas beter gaan voetballen toen het de trucjes van Ajax overnam.” Zijn ambitie was Essent te profileren als een landelijke speler, en niet als een „provinciaals” bedrijf.

Naar buiten toe heeft Terium het agressieve groeimodel van Grossmann altijd verdedigd. Maar nu die strategie aan diggelen ligt, moet hij wel de scherven ervan opruimen. Toch is hij bedachtzamer dan zijn voorganger, die in Duitsland veel kritiek oogstte voor zijn uitspraak de Bondsregering voor de rechter te slepen omdat het besliste de kerncentrales te sluiten. „Ik heb vrij snel een mening over iets”, zegt hij. Maar: „Die mening toets ik vervolgens wel uitgebreid. Een foute beslissing van een bestuursvoorzitter heeft nu eenmaal grotere gevolgen dan die van een parkeerwachter.”

RWE wil zich nu in het post-nucleaire tijdperk profileren als een energieconcern dat milieu- en kostenbewuster opereert. Essent, dat onder de leiding van Terium is uitgegroeid tot de grootste groene-stroomproducent van Nederland, geldt daarbij als een van de inspiratiebronnen.

De Nederlander, die ooit aan wedstrijdbiljarten deed, zal ook al zijn behendigheid nodig hebben om de alliantie van RWE met het Russische staatsgasbedrijf Gazprom zo goed mogelijk te verkopen in Den Haag. Een deal, waardoor beide concerns gezamenlijk gas- en kolencentrales zouden bouwen en exploiteren, ondermeer in de Benelux, en Gazprom indirect zeggenschap zal krijgen over de Nederlandse centrales.