Beurzen verliezen eenvijfde van waarde in twee weken

De prijs van goud stijgt, die van olie daalt. Politici, bankiers en beleidsmakers zijn nog niet in staat de daling van de koersen op de internationale aandelenbeurzen te stoppen.

De waarde op de internationale aandelenbeurzen is sinds het begin van deze maand met 15 tot 20 procent verminderd.

Wereldwijd zijn de koersen op de aandelenbeursen op de eerste handelsdag scherp gedaald nadat de kredietbeoordelaar Standards & Poor’s (S&P) de VS de AAA-status had ontnomen.

De Dow-Jonesindex dook gisteren onder de 11.000 punten en sloot met een verlies van 5,6 procent. De breder samengestelde S&P 500 verloor 6,7 procent, technologiebeurs Nasdaq noteerde 6,9 procent lager.

De Europese aandelenmarkten openden vandaag met grote verliezen. De AEX sloot gisteren 4,4 procent lager. Rond het middaguur bedroeg het verlies 2,5 procent, nadat eerder deze ochtend het verlies was opgelopen tot ruim 5 procent.

De grote beroering op de internationale effectenmarkt ontstond nadat kredietbeoordelaar S&P de rating van de VS vrijdagnacht verlaagde naar AA-plus, een streepje lager dan de AAA-rating. Het ratingbureau vindt het akkoord over de verhoging van het schuldenplafond en de daarbij horende bezuinigingen onvoldoende. De kredietbeoordelaar is vooral verontrust over de politieke verschillen in het Congres. Dit zou weinig hoop bieden op een stevig aanvullend bezuinigingspakket, dat de komende maanden moet worden gerealiseerd.

De speech van de Amerikaanse president Barack Obama kon gisteravond de zorgen van beleggers niet wegnemen. „De VS is nog steeds een AAA-land”, zei hij tijdens zijn eerste publieke reactie sinds de afwaardering door S&P. De koersen op Wall Street zakten alleen maar verder weg. S&P heeft gisteren de kredietwaardigheid van de grote Amerikaanse hypotheekbanken Fannie Mae en Freddie Max verlaagd. De afwaardering naar AA+ is, volgens S&P, een gevolgd van de verlaging van de Amertikaanse kredietwaardigheid.

Financiële markten hechten te veel waarde aan kredietbeoordelaars, zei S&P gisteren in een reactie. „In 2008 werd ons verweten dat we niet op tijd hadden gewaarschuwd voor de gevaren met de portefeuilles net hypotheekobligaties”, zei Carel Sirou hoofd van S&P in Frankrijk in een vraaggesprek met Libération. Nu wordt gezegd dat we te vaak waarschuwen (...) Het enige wat we doen is de markt informeren.”

De beurzen in Azië herstelden zich dinsdag van de aanvankelijke verliezen. De Nikkei in Tokio eindigde 1,7 procent lager, nadat de index eerder 3,6 procent wegzakte. De Hang Seng daalde dinsdag tot 7,2 procent nadat bekend werd dat de Chinese inflatie in juli verder was gestegen tot 6,5 procent op jaarbasis.

De koers van de Zwiterse frank uitgedrukt in euro’s blijft stijgen. Eén Zwitserse frank is inmiddels 94 eurocent waard, een jaar geleden was de een frank nog 72 cent waard. Het maakt de Zwitserse munteenheid, volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, tot de meeste overgewaardeerde munt. De koersstijging is nadelig voor de export en het toerisme.

Op de internationale grondstoffenmarkt blijft de goudprijs stijgen. Vandaag moet voor een troy ounce (31,1 gram) ruim 1.790 dollar worden betaald. Het afgelopen jaar is de prijs met ruim 40 procent gestegen. Edelmetalen, zoals goud, zilver en brons, worden in economisch onstabiele tijden als veilige haven gezien. Analisten van Goldman Sachs verwachten dat binnen een jaar de grens van 1.800 dollar zal worden gepasseerd.

De prijs van olie is aan het dalen. Voor een vat Noordzeeolie (Brent) moet iets meer dan 103 dollar worden betaald. Daarmee is olie in ruim een week 17 procent in waarde gedaald. Automobilisten zullen de prijsdaling binnenkort mogelijk merken. De prijs van benzine of diesel kan zeker vijf eurocent per liter zakken, stelt United Consumers, een consumentencollectief. De organisatie verwacht de daling binnen enkele weken tijd, als er tenminste geen andere zaken veranderen, zoals de capaciteit van raffinaderijen. Gisteren stond de gemiddelde adviesprijs voor een liter benzine op euro 1,71 en voor een liter diesel op euro 1,39.