Winkels werden zelfs met auto's leeggehaald

Een protest tegen de dood van Mark Duggan liep uit op hevige rellen in Tottenham.

De etnisch gemengde wijk kampt met werkloosheid, armoede en drugsgeweld.

Vijf huizen brandden uit nadat relschoppers molotovcocktails gooiden, winkelruiten insloegen en pinautomaten vernielden. Foto Reuters Firefighters tackle a fire in a building in Tottenham, north London August 7, 2011. Crowds attacked riot police and set two squad cars alight in north London on Saturday following a protest at the fatal shooting of a man by armed officers earlier in the week. REUTERS/Stefan Wermuth (BRITAIN - Tags: CRIME LAW CIVIL UNREST) Reuters

Het is de ochtend na de hevigste rellen die Noord-Londen in 25 jaar heeft gekend. Bij vijf uitgebrande Victoriaanse huizen aan Tottenham High Road staan drie orthodoxe joden druk te bellen, midden in de dikke rook. Een van hen is de eigenaar van de uitgebrande panden, de brandweer blust nog na.

Dan komt het verlossende telefoontje; alle huurders zijn veilig, zelfs de hond is gered. „Goddank”, verzucht de zestigjarige Josh Blair. „Niemand was thuis.” De panden, waar een postkantoor en een juwelier in zaten, kunnen hem niet zoveel schelen; hij is verzekerd. Blair hoorde wel brandweer en politieauto’s langskomen, „maar ja, dat gebeurt wel vaker”. Pas nu ziet hij welke ravage er ’s avonds is aangericht.

De buurt lijkt op een slagveld. Het eerste wat je ziet is een volledig uitgebrande politieauto, gevolgd door ingegooide winkelruiten, stenen en kapotte bierflesjes. De geur van benzine hangt zondagochtend vroeg nog in de straat. De politie heeft de High Road volledig afgezet.

Bij de linten discussiëren buurtbewoners over wie er schuldig is. Iedereen wijst naar de ander. Een Jamaicaanse grijsaard, op slippers en in een wit overhemd, denkt dat het Turken waren. De Pakistaanse pizzabezorger, die zit te wachten totdat zijn baas de winkel kan openen, zegt dat hij Oost-Europeanen verdenkt. De Poolse bouwvakker met zijn pitbull heeft het op zijn beurt over zwarte drugsdealers.

Zo’n buurt is Tottenham Hale; de goedkope huizen die hier eind 19de eeuw werden gebouwd, trekken bewoners uit alle windstreken. Er is een grote groep uit de voormalige Britse koloniën in de Caraïben, de Windrush-generatie uit Jamaica en hun kinderen en kleinkinderen. Er zijn Ghanezen, Koerden, Turken, Albanezen, Somaliërs en de laatste decennia kwamen ook Polen en Roemenen hier wonen. De werkloosheid is hoog, armoede en drugsgeweld ook.

Wat duidelijk is, is dat de rellen zaterdagavond begonnen met een demonstratie bij het lokale politiebureau. Daar kwamen familie en vrienden van de donderdag door de politie doodgeschoten Mark Duggan verhaal halen. De 29-jarige Duggan zat in een taxi toen deze bij een controle naar wapenbezit in de Caraïbische gemeenschap werd aangehouden. Zijn nabestaanden namen geen genoegen met het antwoord dat er een intern politieonderzoek loopt naar zijn dood, en eisten gerechtigheid.

Over wat er vervolgens gebeurde, lopen de verhalen uiteen. Duidelijk is dat de menigte rond half negen aanzwol tot zo’n 200 relschoppers, die de weg versperden en tegen politieauto’s begonnen te duwen. Verderop in de straat werd met molotovcocktails gegooid, winkelruiten werden ingeslagen, pinautomaten vernield, winkels geplunderd. Een dubbeldekbus brandde uit, net als een paar politieauto’s. Acht agenten raakten gewond, 42 mensen werden gearresteerd.

Het plunderen sloeg tegen middernacht over naar Wood Green, enkele kilometers verderop. Ook daar werden winkels leeggehaald, zelfs met winkelwagentjes en auto’s. De plunderaars konden lang hun gang gaan voordat de politie aankwam. Trots toonden gisteren enkele jongens elkaar foto’s van hun nieuwe spullen; een plasmatelevisie en een stereo. Ze willen niet met de krant praten.

De politie erkent verrast te zijn door het geweld. De betoging is „gekaapt door een domme minderheid” en de situatie „escaleerde buiten iedere proportie”, zegt een zegsman.

„Het waren relschoppers die een excuus nodig hadden om te plunderen”, zegt Rohan Kumar (43). Hij woont boven de drogisterij aan High Road, maar kan via de achteruitgang nog zijn huis in. De gemeenteambtenaar woont al zijn hele leven in de buurt. „Het goede van een etnisch diverse wijk is de levendigheid. Het slechte is dat immigranten niet echt een band voelen met deze buurt.”

Hij vertelt dat de High Road van oorsprong een Romeinse weg is, en dat de gemeente net begonnen was met het opknappen van de oude Victoriaanse panden. „Ik zag echt hele jonge gastjes die met ijzeren staven de bank vernielden. Ongelooflijk.”

Dat het juist buurtbewoners zijn die de eigen wijk hebben vernield, begrijpt niemand. „Ze hebben het postkantoor geplunderd en in brand gestoken”, zegt Josh Blair vol verbazing. „Dat is dezelfde plek waar ze iedere week hun uitkering halen. Wat voor zin heeft dat?” Hij denkt dat het velen ging „om een avondje uit”.

„Zo zijn wij zwarten. We zien iets en doen met de massa mee”, zegt David Calle, zelf van half-Jamaïcaanse afkomst, over zijn buurtbewoners. De 25-jarige parkeerwacht zit met een blikje cider op een hek te kijken naar hoe buurtbewoners elkaar fotograferen voor de uitgebrande politieauto. „Ik kom uit deze hood”, vertelt hij. Hij woont vlakbij het politiebureau, en zag vanuit zijn raam hoe de demonstratie uit de hand liep en de politie te langzaam reageerde. „Nu hebben we onze eigen shit verpest”

    • Titia Ketelaar