In de stijl van Holbein - maar dan heftiger en eigentijdser

Deze zomer zijn honderden kunstenaars en vormgevers afgestudeerd. Deel 4 in een korte serie hoogtepunten: Anne Forest, Den Haag.

Ze hangen als oude lappen aan de muur. Twee van de drie doeken slieren zelfs nog een stukje over de vloer. Maar ze knallen de ruimte in. Dat komt niet alleen door de felle kleuren, zoals goud, roze en hemelsblauw, of door de enorme formaten van deze drie vrouwenportretten. Het komt vooral door de heldere, primitieve manier waarop ze zijn geschilderd – de stijl van Cranach, Van Eyck en Holbein, maar dan heftiger en eigentijdser.

„De roze begon als een echte Holbein, als Dame met eekhoorn”, zegt Anne Forest (28). Dit werk is het grootste van de drie niet ingelijste doeken op haar examenexpositie in de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. In het trappenhuis van het academiegebouw hangen nog een paar kleinere doeken, die ook sterk herinneren aan zestiende-eeuwse schilderijen.

Op het schilderij met de roze achtergrond is een zwarte vrouw vanaf haar middel afgebeeld. Op haar rechterarm draagt ze een witte eekhoorn die aan iets roods knabbelt. In de druivenranken achter haar zit een sierlijke witte spreeuw die misschien iets in haar oor fluistert. De achtergrond bestaat uit tientallen roze cirkels.

„Het ziet er misschien wat naïef uit in mijn toe-eigening van Holbeins schilderij”, zegt Forest. „Ik zoek naar een contrast tussen klassiek en modern en tussen scherp en grof. Dat maakt die klassieke schilderijen voor mij zo interessant, ze staan zo haaks op hoe ik eigenlijk werk. Het zijn geschenkjes die langzaam een eigen verhaal gaan vertellen omdat ze tijdens het schilderen een werk van mij worden.”

In de portretten, die volgens haar voor de helft zelfportretten zijn, kan Forest de onrust kwijt die ze in haar dagelijks leven verborgen houdt. In het origineel uit 1528 van Holbein, dat in de National Gallery in Londen hangt, zit volgens haar veel zelfbeheersing en zelfcontrole. „Die zelfbeheersing wil ik afpellen en dan laten zien wat eronder zit.”

Bij Forest is het lichaam van de vrouw een bijna egaal zwart vlak, met opvallende witte vingernagels. Alleen in het gezicht zit wat tekening. Precies genoeg om het verdriet en de pijn waar te nemen. Het rijtje witte tanden wekt de indruk van een doodshoofd en uit het rechteroog van de vrouw parelt een grote traan. De vogel en de eekhoorn zijn bespat met rood. Bloed?

„Dat was een ongelukje. Ze waren eerst rood en toen wit en toen ik in het wit ging werken kwam het rood naar voren. En toen ik wit weg krabde, ging het een spannende relatie aan met het roze. In de roze verf heb ik allemaal cirkels getrokken.

„Zo’n naïeve werkwijze hoort bij mijn werk. Ik ben als tekenaar begonnen, schilderen heb ik pas op de academie in Den Haag geleerd. Diep van binnen voel ik me nog steeds een tekenaar die schildert.”

Anne Forest zat op de Rietveld Academie in Amsterdam, maar ging daar weg. „De Rietveld heeft geen tekenafdeling meer. Ik werd heel erg gestimuleerd om video’s en foto’s te gaan maken, maar mijn liefde ligt bij tweedimensionaal. Je had in Amsterdam mazzel als je een leraar had die zelf schilderde en tekende. Maar meestal had ik dus niemand die me tips kon geven. In Den Haag had ik alleen maar leraren die tekenden en schilderden. Daar was nooit iemand die vroeg of mijn hart wel voor 100 procent bij tekenen lag.”

Dirk Limburg

Inl: www.anneforest.nl.Werk van Anne Forest hangt vanaf 13/8 op de expositie ‘Best of Graduates’ in galerie Ron Mandos, Amsterdam. Inlichtingen: www.ronmandos.com