Gevolgen afwaardering beperkt wegens gebrek aan alternatief

Een geweldig gezichtsverlies voor Amerika. En een beroerd tijdstip voor de financiële markten die toch al gestresst waren.

Maar of de afwaardering van de kredietwaardigheid van Amerika direct gevolgen heeft, is de vraag zegt hoogleraar Financiële Markten Arnoud Boot. Want waar moeten beleggers heen met hun geld dat ze nu in Amerikaanse staatsobligaties hebben gestoken? „Als iedereen gewoon op zijn plaats blijft zitten, verandert er niet zo veel. Amerikaans schuldpapier wordt nog steeds als veilig gezien.” Volgens Boot zijn er weinig beleggers die twijfelen aan „de fundamentele kredietwaardigheid” van Amerika. „Deze verlaging zat er aan te komen. Dat wist de markt. Bovendien maken de kredietbureaus gebruik van dezelfde informatie die de markt ook heeft.”

De situatie was anders voor landen als Griekenland en Portugal. Nadat de kredietwaardigheid van die landen door de kredietbeoordelaar werd verlaagd, schoot de rente op staatsobligaties van die landen omhoog. Daarmee werd het voor die landen veel duurder om geld te lenen. Het rentetarief bereikte een niveau waardoor het volgens analisten op termijn voor die landen niet meer mogelijk zou zijn om hun staatsschuld te financieren.

Bovendien hebben de twee andere kredietbeoordelaars, Moody’s en Fitch, recent aangegeven dat zij niet van plan zijn om de kredietstatus van de Verenigde Staten te verlagen. Moody’s bevestigde Amerika vorige week na het akkoord over het schuldplafond en het bezuinigingspakket de status AAA, de hoogste rating. Wel zei Moody’s dat de VS de komende tijd meer plannen moet maken om de schuld terug te dringen. Fitch zal naar verwachting eind augustus met een nieuwe beoordeling van Amerika komen. Analisten verwachten niet dat Fitch Amerika’s status verlaagt, omdat zij als enige van de grote drie Amerika in juli niet op de nominatie voor een verlaging had gezet.

Volgens een onafhankelijke analist die onder andere voor de Nederlandse overheid werkt is niet de afwaardering, maar vooral de reactie erop belangrijk. „Het is nu duidelijk dat het politieke proces door de kredietbeoordelaars meegewogen wordt.” Dat kan ook grote gevolgen voor Europa hebben, vreest hij. „Er kan dan ook snel naar Frankrijk gekeken worden. Wat doet de Franse politiek om de financiën op orde te krijgen?” Maar ook hij zegt dat gevolgen van de afwaardering in Amerika beperkt zullen zijn als „beleggers gewoon hun beleggingen in Amerikaans papier vasthouden alsof er niets gebeurd is.” Want dan daalt de waarde van het schuldpapier ook niet en dan maakt het eigenlijk weinig uit dat het schuldpapier een lagere kredietwaardigheid heeft gekregen. Volgens hoogleraar Boot heeft de nieuwe kredietstatus van de VS nu weinig materiële gevolgen. „Ik zie het meer als een soort constructieve druk op de Amerikaanse overheid om de financiën op orde te brengen.”

    • Tom Kreling