VS verliezen AAA-status - Amerikanen zien rekenfout

NEW YORK, NY - AUGUST 05: An ABC News ticker reads "Standard & Poor's downgrades US credit rating from AAA to AA+" in Times Square on August 5, 2011 in New York City. The ratings agency decided to downgrade the US credit rating after the prolonged debt-limit debate in the US government. Andrew Burton/Getty Images/AFP == FOR NEWSPAPERS, INTERNET, TELCOS & TELEVISION USE ONLY == Een lichtkrant van ABC News toont het nieuws van de verlaging door Standard & Poor's op Times Square in New York. Foto AFP / Andrew Burton

De kredietwaardigheid van de Verenigde Staten is door kredietbeoordelaar Standard & Poor’s verlaagd. Voor de eerste keer in de geschiedenis verliest Amerika haar AAA-status.

De Amerikaanse lobby mocht niet baten. De status van de VS is met een stap verlaagd naar AA-plus. De verlaging ging gepaard met een ‘negatief advies’, wat betekent dat S&P’s de status de komende tijd verder kan verlagen. Onlangs lieten de andere belangrijke beoordelaars Moody’s en Fitch nog weten de triple A-status te handhaven.

De afwaardering is geen verrassing, omdat S&P’s altijd al heeft gezegd dat het zou afwaarderen als het Congres minder dan 4.000 miljard zou bezuinigen. Dat is wat nu is gebeurd, omdat in het akkoord slechts 2.400 miljard wordt bezuinigd.

De afwaardering is een flinke klap voor de Amerikanen na het moeizaam bereikte akkoord over het schuldenplafond. Maar de zorgen over het Amerikaanse begrotingstekort en de groeiende schuldenlast blijven te groot. De verlaging betekent waarschijnlijk dat het op termijn duurder wordt voor de Amerikaanse overheid, bedrijven en consumenten om te lenen. Analisten verwachten echter een bescheiden effect, vooral omdat andere kredietbeoordelaars de triple A-rating van de VS blijven handhaven.

NRC-economiechef Egbert Kalse in een reactie:

“Als het voor de VS door de afwaardering duurder wordt om geld te lenen kan dat worden beschouwd als een rem op de economische groei. Niet alleen de overheid, ook bedrijven moeten meer betalen voor hun leningen en zullen dus minder geld hebben om te investeren in groei. Dat vergroot de kans op een nieuwe recessie, iets waar steeds meer beleggers toch al rekening mee hielden gezien de zwakke economie en de aanhoudend hoge werkloosheid.”

Volgens de Amerikaanse regering zit er een fout in de berekening

De Amerikaanse regering zet vraagtekens bij de analyse van S&P’s die ten grondslag ligt aan de verlaging. Volgens regeringsfunctionarissen heeft de kredietbeoordelaar zich 2.000 miljard dollar verrekend.

Wat zijn de gevolgen?

Het gevolg van de afwaardering is lastig in te schatten, zegt NRC-economiechef Egbert Kalse.

“Het verlagen van de kredietwaardigheid heeft alleen een direct gevolg voor staatsobligaties. Daar lopen beleggers nu een groter risico op. De grote vraag is wat S&P’s gaat doen met ander Amerikaans schuldpapier. In de regel is het zo dat bedrijven nooit een hogere kredietwaardering kunnen hebben dan het land waarin ze gevestigd zijn. In dit geval betekent dat, dat bijvoorbeeld ook de Amerikaanse hypotheekgiganten Fannie Mae en Freddie Mac een lagere beoordeling zullen krijgen. Dat zijn instituten waar grote beleggers wereldwijd in geïnvesteerd hebben. Die lopen nu ook ineens een groter risico.”

Willen beleggers nu niet massaal af van Amerikaans schuldpapier?

“Ja, dat is wel de verwachting, maar het punt is dat we dat niet nu al kunnen zien, omdat de markten niet open zijn. Je hebt geen houvast, maar je kunt er donder op zeggen dat het nu gierend fout gaat. De vraag is een beetje waar je heen moet als je VS-papier gaat dumpen. Daar is zo ontzettend veel van, dat kun je niet kwijt. En dan? Duitse schulden kopen? Daar is nooit genoeg van. En als China ineens uit de VS-schuld zou stappen gaat het echt mis. Maar dat is zo angstaanjagend, daar durft niemand over na te denken.” - Egbert Kalse, NRC

S&P’s zal aanstaande maandag bekend maken hoe de verlaging van de kredietwaardigheid de andere ratings beïnvloedt. Griekenland heeft met CC de laagste status. Nederland heeft een AAA-status.

Turbulente dagen op de aandelenmarkten

Het was een bijzonder slechte week voor de Amerikaanse beurzen. De Dow Jones verloor in vijf dagen bijna zes procent, de Nasdaq ruim acht procent en de S&P500 meer dan zeven procent. Voor de Amerikaanse beurzen was het dankzij deze cijfers de slechtste week in twee jaar tijd. Donderdagavond nog noteerde de Dow Jones het grootste verlies sinds oktober 2008.

De belangrijke Europese beurzen eindigden gisteren allemaal in het rood. De koersen op Wall Street waren de hele dag in beweging. De Amerikaanse beurzen openden gistermiddag met winst door meevallende Amerikaanse banencijfers. Later zakte de koersen weer weg, waarna ze weer een stijgende lijn lieten zien toen het gerucht ging dat de ECB bereid is Italiaanse staatsobligaties op te kopen bij nieuwe bezuinigingen van de regering-Berlusconi. De Italiaanse premier kondigde die gisteravond aan.

    • Marije Willems