Europese banken nog veilig

De financiering van de Europese banken lijkt eens te meer een verdwijntruc te gaan opvoeren. Na de ineenstorting van zakenbank Lehman Brothers in 2008 kregen de banken last van een liquiditeitsprobleem, toen beleggers ophielden hun obligaties te kopen en de interbancaire markten opdroogden. Hoewel de kredietverleners van Europa vandaag de dag in een betere vorm verkeren, staan de waarschuwingssignalen alweer op rood.

Het onmiddellijke probleem zijn de Amerikaanse geldmarktfondsen. In normale tijden verstrekken deze fondsen graag leningen aan Europese banken voor drie tot zes maanden. Nu kunnen Franse banken die zeer gevoelig zijn voor het noodlijdende Italië slechts kredieten met een looptijd van dertig dagen krijgen. Hoewel ze niet veel van deze fondsen lenen, overleven de grootste Spaanse en Italiaanse banken in sommige gevallen op kortetermijnkredieten. Een grootschalige terugtrekking van de geldmarktfondsen zou een groot gat achterlaten.

Er zijn tekenen van spanning. De kosten van het ruilen van euro's voor dollars over een periode van drie maanden is in drie weken gestegen van 34 naar 60 basispunten – evenveel als tijdens de eerste reddingsoperatie voor Griekenland in mei 2010.

Er zijn een paar verschillen met 2008. In de eerste plaats hebben de kredietverstrekkers nu veel meer kapitaal achter de hand en zijn ze in het algemeen minder afhankelijk van kortetermijnfinanciering via de kapitaalmarkten. In de tweede plaats hebben veel Europese banken al een groot deel van hun langetermijnfinanciering geregeld. Maar als de markten in het najaar niet opnieuw opengaan, kan de crisis heviger worden.

Hier komt de Europese Centrale Bank om de hoek kijken. De centrale bank zal de banken volgende week ongelimiteerde bedragen voor hun zesmaandelijkse financiering verstrekken. En als de Amerikaanse geldmarktfondsen helemaal uit beeld verdwijnen, kan de ECB een faciliteit voor het omruilen van dollars activeren, die haar toestaat valuta met de Amerikaanse centrale bank uit te wisselen. Die faciliteit is sinds mei vorig jaar niet meer in enige omvang gebruikt, maar heeft een onbeperkte capaciteit – zolang de bank over genoeg onderpand beschikt.

Deze noodkleppen moeten de Europese banken in staat stellen een herhaling van de post-Lehman crisis te vermijden. Maar daardoor zal de ECB de sector – opnieuw – moeten steunen.

George Hay en Peter Thal Larsen

    • Peter Thal Larsen
    • George Hay