Zuid-Afrika

Cover van het boek Op volle zee van Wilbur Smith

Ieder nieuw boek van Wilbur Smith is in Zuid-Afrika een bestseller. De thrillerauteur, in 1933 geboren in wat toen Noord-Rhodesië heette, combineert in zijn werk alles waar vooral witte Zuid-Afrikanen van houden: ongepolijste mannen, rauwe Afrikaanse natuur en wapens. De safari suspense van Smith speelt altijd ergens op het Afrikaanse continent en de hoofdpersonen zijn vaak afstammelingen van kolonisten, jagers op grootwild of voormalige commando’s uit de koloniale legers.

Het taalgebruik is daarop afgestemd. Arabieren lopen als ‘woestijngazelles’, mannen hebben een geslacht ‘glad en blinkend als een geweerloop’ en als de held van het verhaal een vrouw ziet binnenkomen, doet hem dat denken aan ‘een luipaard die balancerend op een hoge tak van een marulaboom zijn prooi overziet alvorens toe te slaan’.

De drie metaforen komen uit de eerste tien pagina’s van Smiths laatste boek, Those in Peril (in het Nederlands vertaald als Op volle zee). De held is dit keer een voormalige SAS-commando die normaal gesproken verantwoordelijk is voor de beveiliging van de olie-installaties van oliebarones Hazel Bannock, maar nu haar dochter Cayle moet redden uit de handen van bloeddorstige Somalische piraten.

Voor een reisje langs de Afrikaanse oostkust met het familiejacht heeft Cayle haar licht getinte geheime liefde als steward laten aanstellen. De man – die met de blinkende geweerloop dus – blijkt het paard van Troje: hij werkt samen met zeerovende familieleden in Somalië. Even boven Madagaskar kapen zij het jacht en komt de frêle lelieblanke Cayle in handen van de barbaarse Afrikanen. Nadat politieke contacten in Washington het laten afweten, roept haar moeder de hulp in van de ijzervreter, met wie ze maar meteen een wilde affaire begint.

Anders dan de Somalische zeerovers waarover zoveel bericht wordt, zijn de boeven van Wilbur Smith ook nog eens jihadisten die de ontvoering van de oliedochter als vergelding zien voor de westerse acties in het Midden-Oosten. Ze martelen er in dienst van Allah op los en net als de vele tenenkrommend plastisch beschreven seksscènes is ook de foltering gruwelijk gedetailleerd verwoord. Het is trouwens aan de censor van het preutse apartheidsbewind te danken dat de lezer in zijn oudere werk de porno bespaard is gebleven, zo verzekerde Smith laatst teleurgesteld in een interview.

Zuid-Afrikanen lezen steeds meer thrillers en detectives. Juist afgelopen week werd in Johannesburg de eerste ‘Bloody Book Week’ belegd, met hoofdrollen voor de meer doordachte crimeboeken van onder anderen Deon Meyer. Maar Those in Peril is tot nu toe het best verkochte fictieboek in Zuid-Afrika van 2011.

Actueel is het bovendien. Familieleden van een gekaapt gepensioneerd blank Zuid-Afrikaans stel dat met een eigen jacht rond de wereld voer, riepen laatst op tot compassie. „Wij kunnen het losgeld niet betalen”, zeiden ze, „want wij zijn net als jullie ook arme Afrikanen.”

Peter Vermaas

    • Peter Vermaas