Waar komt de paniek op de beurzen toch vandaan?

Caption: An investor reacts in front of monitors at a stock trading company in Hong Kong August 5, 2011.The sharpest selloff on Wall Street in two years is set to push Hong Kong's benchmark down for a fourth straight day to its lowest level this year as investors dump equities on fears of a worsening crisis in Europe and stalling global economic growth. REUTERS/Tyrone Siu (CHINA - Tags: BUSINESS) De beurs in Hong Kong vannacht. Foto Reuters / Tyrone Siu

De koersen op de Europese beurzen doken vandaag opnieuw de diepte in in navolging van de Aziatische en Amerikaanse beurzen. Waar komt die paniek bij beleggers vandaan die al meer dan een week aanhoudt?

De onrust komt onder andere door de Europese schuldencrisis en het uitblijven van een akkoord over het verhogen van het Amerikaanse schuldenplafond. Griekenland is voorlopig niet failliet door de verstrekking van een tweede pakket aan financiële steun en maandag ondertekende president Barack Obama een wetsvoorstel dat de Verenigde Staten in staat stelt weer geld te lenen. Maar waarom zakken de beurzen de afgelopen dagen nog verder in?

Drie vragen en drie antwoorden van NRC-economieredacteuren Egbert Kalse en Tom Kreling:

Hoe kan zorg over de schuldproblemen van Europa en de VS in zo’n korte tijd leiden tot paniek op de beurzen?

De problemen komen allemaal samen deze zomer. Eerst was er het opnieuw dreigende faillissement van Griekenland. Daarna dreigde Amerika de rekeningen niet meer te kunnen betalen door het uitblijven van een nieuw schuldplafond. Die problemen zijn voorlopig opgelost, maar de angst onder beleggers is groot dat de schuldencrisis overslaat naar Italië en Spanje. Dat zou de schuldencrisis voor Europa onbeheersbaar maken. Daarnaast vrezen beleggers dat de wereldwijde economie weer in een recessie belandt.

Waarom dalen de koersen op de beurs?

Een haperende economische groei betekent ook dat bestedingen van consumenten stokken. Die zijn cruciaal voor het bedrijfsleven en dus voor de economie: zonder bestedingen geen omzet en geen winst. Dat perspectief maakt dat beleggers nu hun aandelen verkopen. Banken hebben bovendien het probleem dat zij weer obligaties in bezit hebben van landen als Italië en Spanje. Als die landen nog meer in de problemen komen, worden deze obligaties minder waard en wordt het bezit van de banken ook minder waard.

Wie zijn er aan het verkopen? En wie kopen er?

Op de obligatiemarkten is het betrekkelijk stil en daar kunnen kleine transacties grote schommelingen veroorzaken. Dat gebeurde deze weken met de Spaanse en Italiaanse staatsobligaties. Maar volgens analisten is dat op de aandelenbeurs nu niet het geval. Zowel in Europa als in de VS werden gisteren en vandaag grote volumes verhandeld. De koersbewegingen worden dus veroorzaakt door veel beleggers, die veel aandelen van de hand doen. Er ontstaat echter pas een prijs op het moment dat vraag en aanbod bij elkaar komen. Tegen elk aangeboden aandeel moet dus ook een koper staan. Die zitten traditioneel in de hoek van de beleggers die wat meer risico durven nemen. Deze kopers denken dat de bodem nu bereikt is en vinden de huidige lage koersen een mooi moment om in te stappen. Wie er precies kopen en verkopen is niet te achterhalen.

Lees meer over de ontwikkelingen op de beurs vanmiddag in NRC Handelsblad (digitale editie)

    • Hans Klis