Tranen en liefdestekens, maar pubers zijn wreed

Arie Boomsma was gisteren op twee netten tegelijk te zien. Samen met Claudia de Breij presenteerde hij Flikker op! (KRO/VARA), een nuttige thema-avond over de acceptatie van homo’s en lesbo’s in Nederland. Net als in Uit de kast (KRO) wierp Boomsma zich op als empathisch en bemoedigend gesprekspartner van jongeren die nog niet zo lang geleden openlijk zijn uitgekomen voor hun homoseksualiteit.

Sinds hij de EO verliet slaat Boomsma een iets andere toon aan, die doorgaans net iets authentieker overkomt dan die van de gemiddelde hengelaar naar emoties op televisie. Maar van zijn nieuwe programma Over de streep (KRO) begrijp ik heel weinig.

In een vrij ronkende aankondiging van elke aflevering wordt gesteld dat er nu eindelijk een oplossing is gevonden voor pestgedrag en onbegrip op middelbare scholen. Het wondermiddel heet Challenge Day en is uiteraard een Amerikaanse uitvinding.

Zo te zien houdt het verschijnsel het midden tussen een evangelisatiebijeenkomst, een massale sensitivity training en een meeting van Alcoholics Anonymous. Twee uit de Verenigde Staten overgekomen trainers in een rood T-shirt warmen in de sportzaal van een vmbo-school in Drachten negentig leerlingen en een handvol leerkrachten en vrijwilligers eerst op. Er mag en moet gezongen, gedanst en gek gedaan worden.

Dan vertellen Pam en Jake over hun persoonlijke levensgeschiedenis als respectievelijk Afro-Amerikaanse vrouw en heroïneverslaafde. De kinderen worden zo klaargestoomd voor de gedachte dat er meer mensen zijn die zich uitgesloten hebben gevoeld.

Na een reeks persoonlijke bekentenissen in kleine groepjes en de nodige tranen en knuffels, is het tijd voor het eigenlijke hoogtepunt van de sessie.

Pam vraagt iedereen die wel eens wakker heeft gelegen uit zorg over een dierbare de streep over te steken. De achterblijvers vormen met gestrekte arm en drie vingers in de lucht het liefdesteken: jullie zijn niet alleen.

Ik heb ooit eerder een massa drie vingers omhoog zien houden, en dat waren nationalistische Serviërs die getuigden van hun orthodoxe geloof in de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Op televisie oogt het herhaalde oversteken van de streep, door wezen, kinderen uit gebroken gezinnen en iedereen die wel eens zelfmoord heeft overwogen, als een gruwelijk schouwspel.

Maar dat heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat zulke massale groepservaringen nu eenmaal moeilijk in beeld te brengen zijn. Een reeks interviews volgens de Boomsma-methode met individuele leerlingen (gepest, gescheiden ouders, erge ziektes in de familie) slaagt er wat mij betreft niet in om de kijker thuis er emotioneel bij te betrekken.

Maar achteraf zeggen leerlingen en leerkrachten dat er wel iets veranderd is op school. Ik geloof er niets van. Daarvoor is het puberuniversum echt te wreed.

    • Hans Beerekamp