Ballonnen blazen met cijfers en woorden

A.H.J. Dautzenberg: Rock € Roll. Economie voor en door leken verklaard. Contact, 96 blz. € 7,50

Dit voorjaar veroorzaakte A.H.J Dautzenberg een relletje doordat een serie interviews van hem in de VPRO-gids met Lemmy Kilmister, voorganger van de legendarische hardrockgroep Motörhead, geheel gefingeerd bleek te zijn. Jammer, want de interviews gingen over de Europese financiële crisis. Economie bleek ‘na heavy metal en het verzamelen van nazi-memorabilia’ volgens Dautzenberg de derde passie te zijn van de 65-jarige hardrocker, die landen financieel met elkaar vergelijkt door de prijzen van hoerenbezoek naast elkaar te leggen en een correlatie constateerde ‘tussen de volatiliteit van de Europese markten en het tourschema van Amerikaanse bands’. De VPRO rectificeerde. Ze hadden niet doorgehad dat de schrijver ‘niet in non-fictie geloofde’ en ‘de waarheid als thema onderzocht’.

Si non è vero, è ben trovato, luidt een Italiaanse zegswijze, als het niet waar is, is het goed gevonden. Het idee dat het harige beest Kilmister in zijn vrije tijd een ‘gerespecteerd monetair deskundige’ is, en dat het achter de schermen van die zuip- en ragcultuur over de ratings van eurolanden en de dekking van pensioenfondsen zou gaan, is zó leuk, dat het gewoonweg tragisch is dat Dautzenberg alles uit zijn dikke duim zoog. Zelf vond hij dat kennelijk ook, want na de publicatie van Samaritaan (een roman over een nierdonatie, besproken in Boeken, 07-04-11) brengt hij nu Rock € Roll uit, een boekje met interviews met lingeriekoningin Marlies Dekkers, commando Ronnie Brunswijk, Inger Nilsson (die Pippi Langkous speelde in de kinderserie uit de jaren zeventig) en voetballer Ronald de Boer. Het boekje is de eerste in een serie boekjes over actuele onderwerpen die Contact wil uitbrengen.

Dautzenberg ‘interviewde’ zijn gesprekspartners over het opstellen van jaarrekeningen (Daar moet je flexibel in zijn, zegt Marlies Dekkers, al denken haar accountants er anders over), de groene economie, staatsobligaties en beleggen in aandelen. Hij gaat baldadig te keer, zoals in het gesprek met beleggingsgoeroe Ronald de Boer ( ‘In de spits: olie. Opvallender zijn de flanken: rijst en tarwe’) bij de ontmoeting met Brunswijk, ‘geregeld via zijn familie in Tilburg-Noord’. De voormalig Junglecommando stelt Suriname voor als een groen paradijs; armoede verkleint immers de CO2- impact en is een stuk milieuvriendelijker dan rijkdom. ‘Ook leggen we voortdurend ecologische verbindingszones aan in de steden,’ aldus Brunswijk, ‘een lint van groen’.

Nu ja, zoals ‘Marlies Dekkers’ zelf al zegt: ‘misschien is de tijd er rijp voor de zakenwereld volop te ironiseren’. Daar heeft ‘Marlies’ volop gelijk in, maar Dautzenberg weet helaas geen maat te houden en vaak worden de interviews flauw. Dat met Nilsson, het meisje dat ooit een bodemloze kist met goudstukken tot haar beschikking had en nu belegt in staatsobligaties, is ronduit saai (zoals Dautzenberg zelf ook schrijft). Ook nam hij niet de moeite even een vervolg- ‘interview’ met Kilmister te maken, zodat niet Griekenland, maar Ierland nog de nagel aan de doodskist van de euro is en het Europees Noodfonds buiten beschouwing blijft.

De enige waarheid van dit boekje is de ondertitel: ‘economie voor en door leken verklaard’. Dautzenberg is niet geïnteresseerd in het verklaren van begrippen. Tekst is bij hem: pose, hij is er op uit te laten zien dat economie één grote ballonnenblazerij van cijfers en woorden is. Iedereen is er opuit zijn eigen positie zo mooi mogelijk voor te stellen, zijn eigen koers op te blazen zodat de rest erin trapt. Daarmee gaat dit boekje behalve over economie ook over de dolgedraaide mediacultuur waarin die economie, ja, doldraait. En van die mediacultuur is dit boekje zelf ook weer een exponent. Want dit uit de lucht gegrepen geouwehoer is op de markt en u betaalt ervoor.

    • Maartje Somers