Ajax ziet zich alsfavoriet. Terecht

Vandaag begint het seizoen weer. Dé vraag is: welke coach maakt zijn ploeg kampioen?

Wordt het opbouwcoach Rutten, praktijkman De Boer of schoolmeester Adriaanse?

Coaches zijn er in allerlei soorten en maten. Frank de Boer van Ajax is een praktijkman met een clubhart. ‘Schoolmeester’ Co Adriaanse zal FC Twente op zijn eigengereide wijze naar zijn hand zetten. Van opbouwcoach Fred Rutten wordt bij PSV in zijn derde seizoen een landstitel geëist. Van prestatietrainer Ronald Koeman worden daarentegen bij Feyenoord geen prijzen verwacht. En John van den Brom is bij zijn oude club Vitesse binnengehaald als de nieuwe kroonprins.

Het type-Alex Ferguson – de trainer die bijna een kwart eeuw aan de leiding staat van Manchester United – bestaat niet in de eredivisie. Eén ding hebben de achttien coaches gemeen: de houdbaarheidsdatum is kort. Ruud Brood van het gepromoveerde RKC Waalwijk is met drie jaar de langstzittende trainer.

Niets zo opportunistisch als de voetbalwereld. Voor de topdrie Ajax, FC Twente en PSV staat aan de vooravond van het nieuwe seizoen eigenlijk maar één vraag centraal: welke coach wordt de kampioenenmaker? Bevestigt De Boer zijn status? Pakt Adriaanse na de Johan Cruijff Schaal voor het eerst in Nederland een hoofdprijs? Of Grijpt Rutten zijn laatste kans om na twee tegenvallende jaren zijn reputatie op te vijzelen?

Eerder wordt het hoogstwaarschijnlijk duidelijk welke coach wordt gestraft voor zijn falen. Trainers die niet presteren zijn mede door de druk van de media vaak het gemakkelijkste slachtoffer in crisistijd. Een nieuwe coach zorgt doorgaans voor nieuwe hoop. Ronald Koeman wacht bij Feyenoord de loodzware opdracht om voor nieuw elan te zorgen. Zijn oudere broer Erwin, die eerder ten onder ging in Rotterdam-Zuid, wacht nu eenzelfde soort uitdaging bij FC Utrecht. Aan de broers Koeman te bewijzen dat ze over meer kwaliteiten beschikken dan respectievelijk Mario Been en Ton du Chatinier. Ron Jans moet daarentegen net als Rutten laten zien dat de directie van SC Heerenveen terecht het vertrouwen in hem heeft gehouden.

Coaches zijn voor een groot deel afhankelijk van hun materiaal. Daarom zijn trainers die spelers zelf beter maken veel waard in het noodlijdende Nederlandse betaalde voetbal. Nederlandse toptrainers als Guus Hiddink, Louis van Gaal en Bert van Marwijk zorgden voor de laatste internationale successen, maar zijn het niveau van de eredivisie ontgroeid. Nederland moet het vooral hebben van een nieuwe generatie coaches. Voormalig jeugdtrainer Frank de Boer bracht vorig seizoen na het tussentijdse vertrek van Martin Jol als debutant bij Ajax de aloude huisstijl terug. Met herkenbaar voetbal en jeugdige onbevangenheid keerde ook de bravoure terug in Amsterdam. Met de dertigste landstitel als onverwachte, maar zeer welkome beloning voor de club die in 2004 voor het laatst kampioen werd. Bij Ajax zien ze zichzelf dan ook als dé titelfavoriet. En terecht.

Ajax raakte weliswaar met Maarten Stekelenburg (AS Roma) en Demy de Zeeuw (Spartak Moskou) twee internationals kwijt, maar met de komst van Kolbeinn Sigthórsson (AZ), Derk Boerrigter (RKC), Thulani Serero (Ajax Capetown) en Theo Janssen (FC Twente) is het elftal van De Boer beter in balans. Grote Deense talenten als Nicolai Boilesen en Christian Eriksen speelden in de jeugd van Ajax al onder De Boer en zullen de eredivisie nog even gebruiken als etalage. Met de aankoop van Janssen voerde Ajax een beproefde tactiek uit. Door de beste speler bij de concurrent weg te halen, maakt de club een dubbelslag. Ajax wordt beter, FC Twente minder.

Kan FC Twente ongestraft hun trainer en beste spelers laten gaan? Het succes van de bekerwinnaar wordt voor een groot deel bepaald door sterspeler Bryan Ruiz. Blijft de beste voetballer uit de eredivisie onder de vleugels van Adriaanse of kiest de Costa Ricaan voor een avontuur in het buitenland? FC Twente is onder leiding van voorzitter Joop Munsterman al jaren op zoek naar een type- Ferguson. Engelsman Steve McClaren en de Belg Michel Preud’homme hielden het sneller dan verwacht voor gezien. Het grote geld uit het buitenland was aanlokkelijker dan een langer verblijf in Enschede.

Adriaanse kiest met FC Twente juist voor sportieve ambities na zijn laatste lucratieve baan bij de olympische selectie van Qatar. ‘De Colonel’ Adriaanse maakte in Nederland naam bij Willem II en AZ, maar faalde als coach bij topclub Ajax. Adriaanse mag bouwen aan een elftal waarin jeugdspeler Steven Berghuis weleens een opvallende rol kan gaan spelen. Maar Willem Janssen en Theo Janssen zijn minder inwisselbaar dan het wellicht lijkt. Adriaanse moet op zoek naar een verlengstuk in het veld. Bij FC Twente heeft hij het voordeel dat hij in de relatieve rust van de provincie geen kampioen hóéft te worden.

Rutten heeft geen keuze. Het is alles of niets voor de coach van PSV. De Eindhovense voetbalclub raakte de afgelopen seizoenen zowel financieel als sportief opzicht in de problemen. Onder leiding van algemeen directeur Tiny Sanders voerde PSV met de hulp van de gemeente Eindhoven een herstructureringsplan in waardoor het voortbestaan werd verzekerd. Maar de clubleiding en trainer Rutten wisten dat een grondige sanering van de selectie net zo onvermijdelijk was.

Het nieuwe PSV moet weer een herkenbaar elftal zijn waarvoor het publiek warmloopt. Het vertrek van Balazs Dszudszak en Francisco Rodriguez leverden voldoende geld op om de komst van Kevin Strootman, Dries Mertens en Georginio Wijnaldum te financieren. Als grootverdieners als Orlando Engelaar en Otman Bakkal plaatsmaken en daarmee de komst van een scorende spits mogelijk maken, dan is PSV de belangrijkste uitdager van Ajax.

Voor debuterend coach John Lammers zal het als een kampioenschap voelen als hij Excelsior behoudt voor de eredivisie.

    • Koen Greven