Zapatero na één dag vakantie weer terug

Nauwelijks was de Spaanse premier José Luis Zapatero dinsdagavond op zijn vakantieadres in een nationaal park in Zuid-Spanje aangekomen, of hij moest gisteren alweer terugvliegen naar Madrid. Gistermiddag hield hij crisisoverleg met zijn minister van Financiën Elena Salgado, nadat de financiële markten zijn land gisterochtend zwaar onder druk zetten. En Zapatero belde gisteren met Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad.

De renteopslag die Spanje op tienjarige staatsobligaties moet betalen, bovenop het tarief voor Duitse obligaties, steeg gisteren boven de psychologische grens van 4 procentpunt. Deze spread, die gisteren ook al werd bereikt, was nog nooit zo groot sinds de invoering van de euro. Rond het middaguur schommelde het Spaanse rentetarief rond de 6,2 procent, een opslag van zo’n 3,8 procentpunt bovenop het Duitse tarief (2,4 procent).

De impopulaire Zapatero had gehoopt de onzekerheid van beleggers over Spanje deels weg te nemen door afgelopen vrijdag vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Maar zorgen over de structurele zwakte van de Spaanse economie heeft hij daarmee niet weggenomen. Na de diepe recessie van 2008-2009 is de snelle groei van de jaren daarvoor – die in hoge mate was gestoeld op een vastgoedbel – niet teruggekeerd. Zapatero moet miljardenbezuinigingen doorvoeren om het begrotingstekort van momenteel 6,5 procent van het bruto binnenlands product terug te brengen. De besparingen, mede ingevoerd onder druk van de markten, remmen de bescheiden groei (momenteel minder dan 1 procent) af.

De staatsschuld blijft met 63 procent van het bbp relatief laag, maar is de afgelopen jaren fors gegroeid. Bovendien heeft de centrale regering in Madrid meer dan 18 miljard euro uitgeleend aan regioregeringen, die zelf met ernstige begrotingsproblemen kampen. Beleggers kijken verder met argusogen naar de particuliere Spaanse schuldenlast. Bedrijven, de financiële sector en huishoudens hebben gezamenlijk een schuldenlast van 170 procent van het bbp.

Met spanning kijkt Spanje uit naar vandaag. Dan wil het ministerie van Financiën rond de 3 miljard euro aan schuld financieren – mogelijk tegen betaling van een recordrente.

    • Mark Beunderman