NCRV misbruikt leuke libdub voor goed doel

Beeld uit 'Lipdub' (NCRV) op een boerderij in Zeewolde.

De oorsprong van de term lipdub valt exact te dateren. Op 14 december 2006 plaatste Jake Lodwick een filmpje op de door hemzelf opgerichte website Vimeo. Hij loopt daarin door de straten van New York met een koptelefoon op, terwijl hij een tekst meezingt. Achteraf monteerde hij de originele muziek in de video, zodat een soort achteraf geconstrueerde playback ontstond. In de geschreven toelichting stelt Lodwick voor dit procedé lipdub te noemen.

Het fenomeen vond snel navolging op Vimeo en YouTube. Om onduidelijke redenen werd het een sport om met zoveel mogelijk mensen tegelijk quasi zingend over straat te gaan en zo een massale videoclip op te nemen, die ook nog eens in een lange, ononderbroken camerabeweging vastgelegd moest worden.

Vooral scholen en universiteiten zagen er een middel in om de wereld kond te doen van hun creativiteit en gemeenschapszin. Een van de spectaculairste voorbeelden was de ‘vertolking’ van Don McLeans American Pie door zo’n vijfduizend bewoners van Grand Rapids, Michigan – een stad die vooral bekendstaat om een forse mate van economisch verval.

Terwijl de videoclip doorgaans gekenmerkt werd door een snelle montage van sterk verknipte beelden, lieten de lipdubs zien hoe je juist met een vloeiende, organische camerabeweging vitaliteit kan overbrengen.

Dat er met die ene camera gelopen, gereden, gevaren en gevlogen kan worden, is ook het gevolg van technische innovaties, die de stabiliteit van het beeld sterk verbeteren. Die beweeglijke en niet stuk gemonteerde stijl duikt nu ook in documentaires op, met name onder aanvoering van de Nederlandse regisseur Leonard Retel Helmrich (Stand van de zon), die er internationaal furore mee maakt en les in geeft, en niet schroomt deze camerastijl „holistisch” te noemen.

De NCRV gaat vanaf deze zomer nog een andere hoek om met het programma Lipdub. Elke week wordt een lipdub uitgezonden, die onder professionele leiding is vervaardigd door familie en vrienden van iemand die pech heeft gehad, om het maar eens eufemistisch uit te drukken.

Zo zagen we gisteren een poging om op een boerderij in Zeewolde Lotte op te vrolijken, een 20-jarige aspirant-actrice die na een auto-ongeluk in een rolstoel zit en niet meer kan praten.

Het moet de gemeenschapszin zijn die de NCRV in eerste instantie aansprak. Vroeger ging een heel dorp gekostumeerd Zeskamp spelen, nu mimen ze Hey Soul Sister mee voor het goede doel.

Ik ben een fan van de lipdub, omdat er ondanks de sporen van huisvlijt vaak zo’n enthousiasme en visuele inventiviteit uit spreekt. Maar met de charitatieve variant heb ik iets meer moeite. Het grootste deel van het programma is een making of, die niet over de totstandkoming van de clip maar over tegenspoed en emoties van betrokkenen gaat. De vorm is weer ondergeschikt aan het sentiment.

    • Hans Beerekamp