Kort nieuws Wetenschap

Jezelf moed inpraten helpt sportprestaties

Rotterdam. Sporters die tegen zichzelf praten, presteren daardoor beter – vooral als het om zaken als behendigheid, precisie en oog-handcoördinatie gaat en vooral als ze zichzelf daar instructies voor geven (‘kijk naar het doel’, ‘slaan’, ‘elleboog omhoog’). Bij sporten die uithoudingsvermogen en kracht vereisen, lijkt het effectiever als sporters zichzelf in plaats van instructies een motivationele oppepper geven (‘kom op’, ‘ik kan het’, ‘ik voel me goed’). Dat schrijven Griekse sportwetenschappers in Perspectives on Psychological Science (juli) op basis van een meta-analyse van enkele tientallen studies naar het effect van tegen jezelf praten tijdens het sporten. Het bleek ook te helpen als mensen getraind werden om tegen zichzelf te praten. Dat moeten coaches en sporters zich ter harte nemen, adviseren de onderzoekers. (NRC)

Steunkous kan helpen tegen slaapapneu

Rotterdam. Het dragen van steunkousen kan sommige mensen afhelpen van obstructieve slaapapneu, een gevaarlijke aandoening waarbij de ademhaling stokt tijdens de slaap. Het gaat om mensen die last het hebben van chronische veneuze insufficiëntie. Bij hen verzamelt zich overdag ‘vocht’ in de benen, dat ’s nachts als de patiënt ligt ‘terugstroomt’ naar de rest van het lichaam, waaronder de hals. Dat kan zo veel zijn dat de bovenste luchtweg wordt dichtgedrukt en de ademhaling blokkeert. Tot die conclusie komen Franse en Italiaanse artsen vandaag in het medisch-wetenschappelijke blad American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. Na een week steunkousen dragen (alleen overdag) was de nachtelijke terugstroom van vocht bij de mannelijke proefpersonen met 62 procent verminderd, en het aantal keer per uur dat hun adem stokte daalde met ruim eenderde. (NRC)

Posttraumatische stress door ‘pacemaker’

Rotterdam. Ongeveer één op de twaalf hartpatiënten die een implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) krijgen, lijdt anderhalf jaar later aan posttraumatische stress- stoornis (PTSS). Deze mensen moeten voortdurend aan het apparaat denken, al proberen ze dat juist niet te doen, en zijn zeer geagiteerd. Zulke stress is slecht voor het hart. Vooral om mensen die van tevoren al angstig, ongelukkig en weinig sociaal waren krijgen er last van. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek onder bijna 400 patiënten, maandag online gezet door Health Psychology. Een ICD is een soort pacemaker die een elektrische schok kan geven bij levensbedreigende hartrimestoornissen. Die schok kan zo hevig zijn, dat patiënten die vaak omschrijven als ‘door een groot paard in de borst geschopt worden’, schrijven de onderzoekers. Het aantal schokken hield geen verband met PTSS. (NRC)

Blauwtongvirus in de reageerbuis nagemaakt

Rotterdam. Het blauwtongvirus is nu ook in de reageerbuis na te maken. Britse onderzoekers beschreven dinsdag in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences hoe dat moet. Zij brachten eerst de eiwitten bij elkaar waarmee het virus zich kan voortplanten in dierlijke cellen, gevolgd door het genetische materiaal van het virus. Daarna voegden zij pas de eiwitten toe die de virusmantel vormen. Het nagemaakte virus dat zo ontstond bleek in staat cellen van knuttenlarven te besmetten. Knutten zijn steekvliegen die in het wild het blauwtongvirus overdragen op herkauwers. Het kunstmatige virus was overigens onschadelijk voor schapen en ander vee: de onderzoekers lieten de eiwitten om zoogdiercellen binnen te dringen achterwege. Door het blauwtongvirus na te maken hopen de onderzoekers beter te begrijpen hoe het virus werkt. (NRC)