Het voortbestaan van de radiozender FunX is onzeker

Ali B, Lange Frans, Sabrina Starke, ze werden ontdekt op radiozender FunX.

Maar het kabinet ziet geen heil meer in een aparte minderhedenprogrammering.

Rotterdam, 25 juli 2011 Voortzetting van de radiozender FunX wordt bedreigd door stopzetting overheidsubsidie. In de studio tijdens opnames met radiopresentator Shay en Dj Morad. Foto: Walter Herfst

Het zou erg jammer zijn als radiozender FunX verdwijnt, vindt 3FM-presentator Claudia de Breij. „Wij draaien nog net De Jeugd van Tegenwoordig, FunX heeft muziek uit alle windstreken en is echt anders. Een beetje ‘zwarte’ taxichauffeur heeft FunX op staan.”

Het voortbestaan van FunX, de zender die zich richt op jongeren uit de stad, is onzeker. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stopt na 2012 met de subsidie aan de zender. Het kabinet ziet geen heil meer in een aparte ‘minderhedenprogrammering’. Met die opdracht was de zender in 2002 juist opgericht door de overheid. FunX slaagde in die missie en wist al vrij snel, in tegenstelling tot bestaande radiozenders, wél jonge allochtonen te bereiken. Het heeft naar eigen zeggen een half miljoen luisteraars.

Logischerwijs onderzocht de zender de mogelijkheden om ‘commercieel te gaan’. Ook dat wordt moeilijk, na de verloren rechtszaak van vorige week. FunX spande in totaal negen procedures aan tegen minister Maxime Verhagen (Economische Zaken, CDA). Die besloot eerder dit jaar commerciële frequenties voor grote zenders als Sky Radio en Radio 538 te verlengen tot 2017. FunX wilde dat hij dat besluit zou herzien zodat nieuwe partijen ook kunnen bieden op een FM-frequentie.

Wat is FunX eigenlijk voor zender? Welke plek neemt het station in en hoe uniek is het? Profiel van een zender in nood.

Bij FunX werken zo’n vijftig mensen op vier lokale redacties, in elke grote stad een. Daar is de zender in de ether te beluisteren, in de rest van het land kan dat via internet of de kabel. In Rotterdam, wat tevens het hoofdkantoor is, is FunX gevestigd in het Lloydkwartier, naast RTV Rijnmond. Het moderne gebouw, met uitzicht op een binnenhaven van de Maas, telt twee studio’s, een receptie, een geluidsstudio en een zaal voor de redactie. Er staan ruim dertig computers met flatscreen. De muren zijn groen en paars, de medewerkers jong.

FunX noemt zichzelf ‘urban’ en richt zich voornamelijk op jongeren tussen de 15 en 24 jaar. De redactie is qua afkomst een afspiegeling van de stadse bevolking. En voor die gemêleerde groep draait het station passende muziek, zoals latin, hiphop, reggaeton, Nederhop en Surinaamse muziek. Redacteuren volgen de ontwikkelingen in de genres. En zo ontdekken zij nogal eens talent. Rapper Ali B bijvoorbeeld „heeft veel te danken aan FunX”. Hij kreeg bij FunX als eerste een podium. Damaru, de Surinaamse zanger die in 2009 een hit scoorde met ‘Tuintje in mijn hart’ met Jan Smit, was daarvoor allang te horen op FunX. Op verzoek van de organisatie van het Zomercarnaval en platenlabel Topnotch maakte audio producer Idriss Rouchiche een remix met een brassband. Met die remix trad Damaru afgelopen weekend op tijdens het evenement. Of neem Don Omar, die in de Top 40 staat met ‘Danza Kuduro’. „Dat nummer draaiden wij vorig jaar al”, zegt Rouchiche. „Nu is het een hit.”

FunX ontdekt nationale en internationale talenten voor het eigen publiek, en kent de spelers in bijvoorbeeld de Arabische muziekwereld. Soms leidt dat tot een samenwerking. Zo kwam Rouchiche via platenmaatschappij EMI Arabia aan een liedje van de bekende Egyptische zanger Mohamed Hamaki. „Veel te lang, erg loungeachtig, maar wel catchy.” Hij haalt er de Nederlandse rapper Perry Mystique bij, husselt het liedje en brengt het terug naar 3.13 minuut. Het nummer ‘Ahla Haga Feeki’ wordt een flinke hit op FunX én in Arabische landen. „De producers kwamen naar Nederland om ons te bedanken.”

Nog steeds is de meerderheid van de luisteraars allochtoon, maar de zender trekt steeds meer autochtonen. Claudia de Breij luistert er weleens naar, en actrice Anna Drijver zet ’s ochtends vaak FunX op, daar wordt ze vrolijk van.

Rapper Lange Frans vindt het „te gek” dat de zender aandacht besteedt aan Nederlandse hiphop – ook zijn ‘Spreek’ werd als eerste op FunX gedraaid – maar hij stemt niet vaak af op de zender. „Dan komt er een Frans-Arabische rapplaat voorbij, en dat begrijp ik niet. Dan haak ik af.” Ook de kwaliteit van de presentatoren vindt hij nogal wisselend. „Sommigen zijn echt slecht. Ik ben kritisch als het over belastinggeld gaat, en misschien moet je wel zeggen ‘voor de tijd dat het er was, heeft de zender een leuke run gehad’.”

Jan-Willem Brüggenwirth, algemeen directeur van Radio 538, volgt FunX nauwkeurig. Zoals hij alle concurrentie in de gaten houdt. Het begrip ‘stadsjongeren’ wordt steeds breder ingevuld. „FunX was een zeer integer en goed station. Inmiddels richten zij zich meer op jongeren in algemene zin en vervaagt de doelstelling waarvoor de zender ooit is opgericht: allochtone stadsjongeren aanspreken.” Vijftig procent van de playlist is gewoon top-40-muziek, heeft hij onderzocht. „Het is een rare concurrent voor zenders die geen subsidie krijgen.”

Maar een radiostation draait niet alleen maar plaatjes. Zeker FunX niet, zeggen ze bij FunX. „Wij zijn een podium waar je van alles mee kunt krijgen”, zegt presentator Fernando Halman (30). „Een gast kan bij ons echt vertellen wat het verhaal achter zijn boek, album of onderzoek is. We geven kennis mee.” FunX is geen opvoedkanaal, haast hij zich te zeggen. ‘Informeren zonder te irriteren’ is het motto. „Laatst belden we bijvoorbeeld naar aanleiding van het nieuws dat er in Nederland 100.000 onbekende hepatitisdragers zijn, met een deskundige die vertelt hoe het kan dat je drager bent terwijl je er niks van merkt.”

En FunX gaat niet alleen óver jongeren, diezelfde jongeren wordt regelmatig om hun mening gevraagd. Verslaggevers interviewen de jongeren op straat over seks, maar ook over de economische crisis. „FunX maakt moeilijke onderwerpen toegankelijk voor jongeren”, zegt zangeres Sabrina Starke. Ook haar muziek was als eerste op FunX te horen. „Tijdens de Provinciale Statenverkiezingen vertelden ze hoe belangrijk het is dat ook zij gaan stemmen.”

Jongeren hebben een mening, weten ze bij FunX, laat die ook horen. Claudia de Breij: „FunX is verantwoord publieke omroepachtig, zonder dat het verantwoord klinkt.”

    • Marleen Luijt