‘Aarde had eerst twee manen’

Ooit had de aarde twee manen, totdat een van hen een fatale fout maakte en op haar grote zus knalde. Althans, dat is de theorie van enkele astronomen.

Het resultaat van deze zogenoemde ‘big splat’ was een planeet met één enkele grote, enigszins scheve maan.

De astronomen stelden deze theorie op als verklaring voor de achterzijde van de maan, die veel heuvelachtiger is dan de kant die altijd naar de aarde is gericht. De theorie wordt beschreven in een artikel dat gisteren in het wetenschappelijke tijdschrift Nature is gepubliceerd. Er is een computermodel vervaardigd die de samensmelting van de twee manen simuleert.

Andere deskundigen verwerpen de theorie niet direct, maar zijn evenmin geheel overtuigd.

Het in Nature beschreven scenario zou 4,4 miljard jaar geleden hebben plaatsgevonden, veel vroeger dan de verschijning van het eerste leven op aarde. De manen zelf waren nog jong en ongeveer honderd miljoen jaar eerder ontstaan uit brokstukken van de aarde, toen deze in botsing kwam met een enorme planeet.

De kleine maan was een lichtgewicht, de grote was 25 keer zwaarder. Hierdoor was de kleine gevangen in het zwaartekrachtveld van de grote en werd beetje bij beetje naar het oppervlak van haar grote zus getrokken.

“Ze moesten wel botsen. Er was geen uitweg. (…) Deze ‘big splat’ is een botsing bij lage snelheid”, zei Erik Asphaug, coauteur van het artikel en wetenschapper van de Universiteit van Californië in Santa Cruz.

Lage snelheid is relatief. In feite gebeurde de botsing bij snelheden boven de achtduizend kilometer per uur, maar dat is op planetair niveau ongeveer zo langzaam als maar kan. Zo langzaam in ieder geval dat stenen niet de kans kregen om te smelten. Omdat de kleinste maan nog altijd een doorsnede van bijna duizend kilometer had, duurde het bovendien wel even voor de botsing was voltooid.

Steen en puin van de kleine maan werd over het oppervlak van de grote verspreid. Bij een hogere snelheid zou er namelijk sprake zijn geweest van een grote krater. “De natuurkunde is verrassend goed te vergelijken met een taart in iemands gezicht”, zei Asphaug. Een dag na de botsing was alles op zijn plek en zagen de beide zijden van de maan er verschillend uit, aldus de theorie.

    • Ward Wijndelts