Volgt België op Italië en Spanje?

Een dag nadat in Amerika een akkoord bereikt werd over het schuldplafond, liggen Spanje en Italië alweer onder vuur. Vijf vragen over de paniek op de markten.

1 Waarom is er geen dag rust op de financiële markten?

Slechte cijfers over de mondiale economie maken beleggers nerveus. Het vertrouwen van het bedrijfsleven daalt, de economische groeiverwachting voor Europa daalt. Analisten vrezen dat de herstelplannen van Italië en Spanje te optimistisch zijn. Om hun begrotingstekorten de komende jaren terug te dringen, is er meer groei nodig dan nu voorspeld. Beleggers verkopen nu hun staatsobligaties, waardoor de prijs van de obligatie daalt en de rente stijgt. De hogere rente is een compensatie voor het hogere risico dat beleggers lopen.

2 En die hogere rente is een probleem voor Italië en Spanje?

Ja. Die landen moeten dan veel meer rente betalen om hun schulden te herfinancieren en bij het uitgeven van nieuwe leningen betalen ze ook een veel hoger rentepercentage. Geld lenen wordt dus duurder voor Italië en Spanje en daardoor wordt hun schuld alleen nog maar groter. Zo moet Italië in september bijna 60 miljard euro herfinancieren.

3 Maar waarom stijgen de rentes op staatsobligaties van Italië en Spanje nu ineens? Waarom vorige week niet?

Dat komt omdat er nu niet zoveel activiteit is op de obligatiemarkt. Hoewel er een akkoord over Griekenland is, moeten al die maatregelen nog uitgevoerd worden en dat kan nog wel even duren. Er is nu een soort vacuüm waarin de financiële markten heel gespannen zijn en zich afvragen hoe sterk de eurozone is. Op dit moment is er weinig vraag en aanbod op de obligatiemarkt, weinig liquiditeit in jargon. Dat betekent dat de transacties die wel plaatsvinden een grote (negatieve) invloed hebben op de koers van de staatsobligaties.

4 Welke Europese landen zijn hierna aan de beurt?

Dat is moeilijk te zeggen. De trend lijkt nu om zoveel mogelijk schuldpapier van niet-Noord-Europese landen te verkopen. Maar de afgelopen tijd is ook de rente van de tienjarige staatsleningen van Frankrijk en België opgelopen. De rente van de tienjarige staatsleningen van België ligt op het niveau waarop Spanje een maand geleden zat. Frankrijk zit op het niveau waarop België zich een maand geleden bevond.

5 Komt het vertrouwen terug?

Als de economie weer gaat groeien, kunnen landen als Italië en Spanje hun overheidsfinanciën op orde krijgen. Maar als de economische groei de komende tijd lager uitpakt, dan zullen deze landen volgens analisten met pijnlijke economische hervormingen er voor moeten zorgen dat ze hun begrotingstekort de komende jaren stevig afbouwen.

    • Tom Kreling