Vernederende straf als zo’n hesje niet mag van Europa

Iedereen die in het openbaar een werkstraf uitvoert, krijgt voortaan een fluorescerend oranje hesje aan met op de rug de tekst ‘Werkt voor de samenleving’ (NRC Handelsblad, 1 augustus).

Het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie verbieden het opleggen van vernederende straffen of maatregelen.

De strafrechter heeft niet de bedoeling om taakgestraften te vernederen. Het gaat daarom niet aan dat Reclassering Nederland hen verplicht om fluorescerende oranje hesjes aan te doen, waarmee ze zich publiekelijk kenbaar maken als veroordeelde delinquenten.

Dat werkgestraften daar volgens de reclassering geen problemen mee zouden hebben, is een loze bewering. Als zij weigeren om die dingen aan te trekken, worden ze bij de officier van justitie gemeld als taakstrafweigeraars. Dan wacht hun de tenuitvoerlegging van de door de rechter opgelegde vervangende hechtenis of vervangende jeugddetentie.

De motieven van de reclassering om taakgestraften op deze manier te stigmatiseren, zijn onduidelijk, maar het lijkt erop dat het gebeurt om staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) te plezieren, uit vrees dat hij helemáál af wil van de taakstraf.

Prof. dr. Gerard de Jonge

Detentierecht Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Universiteit Maastricht

    • Universiteit Maastricht