Pixels verbergen de werkelijkheid

Deze zomer zijn weer honderden kunstenaars en vormgevers afgestudeerd.

Een korte serie laat de hoogtepunten zien. Vandaag Raoul de Lange uit Den Haag.

Onbekend slachtoffer van aanslag in Yemen, 4 april 2011 (links). Dezelfde foto als 'mugshot' (rechts)

Het klaslokaal in de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst ziet eruit als een souvenirwinkeltje. T-shirts, kussens, flessen wijn. Op een plankje staan mokken. Overal is een blokjespatroon van kleurige pixels op gedrukt. Tegen een muur draait een pixelfilm. Mug Shots, noemt fotograaf Raoul de Lange (29) zijn afstudeerproject.

Leuk hoor, pixels, maar zijn we dat stadium niet al heel wat jaren voorbij? Wat een drukte over een ideetje. Tot je bij de filmprojectie een rode noodknop ontdekt. „Pas op! De beelden die te zien zijn wanneer je op deze knop duwt kunnen als schokkend worden ervaren.”

Als je op de knop drukt, stopt de film en verschijnt een bloederige scène van een man in een ziekenhuis. De bewegende pixels verbergen een film over de Arabische opstand.

Het gaat over zelfcensuur en vrees voor het verstoren van het eigen welbehagen, zegt Raoul de Lange. „Ik noem het zelfcensuur of maatschappelijke censuur, omdat de mensen die voor ons censureren onderdeel zijn van de maatschappij. De media zijn de poortwachter die informatie filteren op basis wat zij verwachten dat hun publiek wel en niet wil zien. Maar zo houden ze essentiële dingen weg. Die zijn soms schokkend, en we zouden ze inderdaad liever niet zien, maar die beelden zijn wel noodzakelijk om een oordeel te kunnen vellen over de situatie in de wereld.”

Via zijn souvenirwinkel wil De Lange de mogelijkheid bieden van een confrontatie. Hij heeft zijn idee gepresenteerd in de vorm van een winkel om de bezoekers niet meteen af te schrikken. „Ik moet verhullen en verleiden met het gestileerde beeld en ze daarna laten ontdekken wat er eigenlijk achter zit. De walging is misschien wel nodig als aanzet om de situatie te veranderen.”

Hij vergelijkt het met chocola waarvan je ook niet weet hoe die geproduceerd is en wat voor werkelijkheid er achter schuilgaat. Behalve bij Tony’s Chocolonely. „Dat doe ik met de T-shirts, mokken en kussens door er een kaartje aan te hangen met de foto waar het aantrekkelijke pixelpatroon van is afgeleid. Dan moet je de afweging maken of je nog steeds uit die mooie mok wil drinken. Ik wil via een soort smokkelroute de beelden bij mensen onder de aandacht brengen.”

De Lange heeft klanten in zijn winkeltje lang zien twijfelen welke kleur mok ze namen, voor ze ontdekten wat er achter schuilde. Anderen hebben hem verteld dat ze nu achter ieder pixelpatroon een bloederige foto vermoeden.

‘Mugshot’ is Engels voor een pasfoto van een crimineel of verdachte, maar De Lange schrijft het los want het gaat om mokken en mensen die zijn neergeschoten. „Het moest een beetje een pakkende naam hebben om het te kunnen neerzetten als een trendy product. Het is meer marketing dus.”

Raoul de Lange was de enige fotograaf die in Den Haag afstudeerde zonder eigen foto’s. „Het is ook een taak van de fotograaf om te reflecteren op fotografie en de functie ervan in de maatschappij.”

Voor meer informatie, zie: www.raouldelange.nl