Freud-vertaler Oranje overleden

Vertaler Wilfred Oranje is zondag op 59-jarige leeftijd in Amsterdam aan kanker overleden. Oranje (1951) maakte Nederlandse vertalingen van Italiaanse en vooral Duitse fictie en non-fictie: tot de bekendste behoren die van Goethe, Schiller, Heine, Joseph Roth, Theodor Fontane en Friedrich Nietzsche, van wie Oranje Aldus sprak Zarathoestra vertaalde.

Zijn meest omvangrijke project was de Verzamelde werken van Sigmund Freud (1856-1939). Daarvan verscheen in 1993 een eerste complete editie en in 2006 een herziene versie: elf delen van in totaal achtduizend pagina’s. In 2006 vertelde Oranje aan deze krant „geen blind aanhanger van Freud te zijn”, maar dat het werk „verreweg het interessantste is dat er de laatste eeuw is gedaan op het terrein van de psychologie”. En over Freuds taal: „Hij wilde klassiek Duits schrijven. Hij was geschoold met Goethe, Schiller, Heine, Schopenhauer.” Oranje vertaalde een belangrijk begrip als ‘Besetzung’ met ‘bezitting’, een veel letterlijker vertaling dan in bijvoorbeeld Engeland, waar men het niet-bestaande Griekse woord ‘cathexis’ gebruikte. „Krankjorum”, volgens Oranje.

Op voordracht van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse werd Oranje in 2006 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Een jaar later werd hem de vertaalprijs van het Fonds voor de Letteren toegekend wegens de creatieve kwaliteit van zijn vertalingen.

„Een vertaler is een van de eersten om te merken dat er in de te vertalen tekst iets hapert”, zei Oranje in 2005. „Vertalers zouden de moed moeten opbrengen om tegen hun uitgever te zeggen: waarde uitgever, dit is een slecht geschreven boek, dat nóóit in vertaling mag uitkomen. En wel om de volgende redenen: zo’n vertaling is slecht voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de vertaler, slecht voor het aanzien van de uitgever, slecht voor het taalgevoel van de lezers en al helemaal slecht voor het behoud van onze mooie en o zo wendbare moedertaal.”