Eigen sancties tegen Damascus

De Syrische burgers die van president Assad af willen en rekenen op de internationale gemeenschap, hebben last van Libië.

De animo om de druk op Syrië op te voeren, is al nooit groot geweest. Syrië is een religieuze lappendeken. De angst bestond dat er een doos van Pandora vol desintegratie en fundamentalisme open zou gaan. De Syrische oppositie is een enigma. Of de woordvoerders in het buitenland spreken namens het verzet in bijvoorbeeld Hama, hét symbool van de gewelddadige repressie tijdens nota bene de ramadan, is onbekend.

Maar nu spelen ook de ervaringen met Libië op. Zowel de wijze waarop Frankrijk, Groot-Brittannië, Amerika en hun bondgenoten de no-flyzone volkenrechtelijk hebben ingeleid als de resultaten van deze militaire interventie, blijken een grotere hypotheek dan gedacht.

Dit gebrek aan succes in Libië noopt tot enige bescheidenheid over de effectiviteit van de eigen middelen. En al klinkt dat cynisch, er staan in Syrië ook andere belangen op het spel dan in Libië. Syrië heeft weinig olie, maar is een factor voor de veiligheid van Israël.

Maar vooral de wijze waarop het Westen de interventie in Libië vorm heeft gegeven, komt als een boemerang terug. Rusland, dat in de Veiligheidsraad géén veto uitsprak over de no-flyzoneresolutie en daarna moest toezien hoe die werd opgerekt, is nu assertief en niet van plan met Amerika mee te denken. China, India, Brazilië en Zuid-Afrika hebben zich in dit kamp gevoegd.

Het gevolg is dat de Veiligheidsraad al meer dan twee dagen niet in staat is een resolutie over Syrië op te stellen die, vergeleken met eerdere resoluties tegen Gaddafi en gelet op de geweldsescalatie door Assad, mild zou zijn getoonzet. Vannacht is de raad weer onverrichter zake uiteengegaan. Onder leiding van Rusland verzetten de opkomende industriemogendheden zich tegen internationale sancties. Ook over de vraag of het geweld van de oppositie navenant moet worden veroordeeld als de repressie door de regeringstroepen, is de Veiligheidsraad verdeeld. Zo snel veranderen kennelijk de machtsverhoudingen in de wereld.

Rest de westerse bondgenoten op dit moment niets anders dan zich daarbij neer te leggen? Nee. Als er vandaag alsnog een compromis wordt bereikt, zal de tekst vermoedelijk weinigzeggend zijn. Maar dat hoeft Amerika en Europa er niet van te weerhouden wel sancties te treffen tegen het bewind van Assad.

Zeker. Veel aanknopingspunten zijn er niet, omdat Syrië gericht is op de buurlanden in het Midden-Oosten, China en een beetje Rusland. Maar zolang Assad c.s. belang hebben bij westerse banken of handel, zoals met Duitsland of Italië, heeft het politiek zin om grenzen te stellen.