Doet ADO genoeg tegen antisemitisme?

De Stichting Bestrijding Antisemitisme vindt dat ADO onvoldoende optreedt tegen antisemitische spreekkoren. De Haagse voetbalclub stelt dat het keurig de regels volgt.

Supporters van ADO Den Haag bij de thuiswedstrijd in februari van dit jaar tegen Feyenoord. Foto Bas Czerwinski 20-02-2011, Den Haag. ADO Den Haag - Feyenoord. Voor aanvang van de wedstrijd. Foto Bas Czerwinski

„Kutkankerjoden” en „Hamas, Hamas, Joden aan het gas”. Advocaat Quintus Abeln van de Stichting Bestrijding Antisemitisme (BAN) wilde het gisteren in de Haagse rechtbank maar even genoemd hebben. De stichting spande een kort geding aan tegen ADO Den Haag, omdat de voetbalclub onvoldoende zou optreden tegen „onacceptabele” antisemitische spreekkoren.

Maar die leuzen beperken zich volgens BAN niet tot het Haagse stadion. Abeln: „Het is een gezwel dat steeds erger wordt. Het is een schande voor het hele betaalde voetbal en het Joodse volk dat dit gebeurt.” De stichting wil dat clubs stevigere maatregelen nemen tegen antisemitische spreekkoren, indien nodig door wedstrijden te staken. „Je moet als club onmiddellijk optreden. Dat geldt niet alleen voor ADO, maar voor alle clubs.”

Hans Knoop, woordvoerder van de stichting, lichtte na de zitting toe waarom juist ADO was uitgekozen. „Deze club heeft er in het verleden herhaaldelijk omheen gedraaid. Dat moet afgelopen zijn. We hebben geen dwangsom geëist, het gaat niet om geld.” De club moet volgens advocaat Abeln een „lik-op-stukbeleid” voeren ten aanzien van antisemitische spreekkoren.

De wedstrijd ADO Den Haag-Ajax (3-2) van 20 maart stond gisteren centraal. Na afloop van dat duel zong aanvaller Lex Immers in het supportershome van ADO „we gaan op Jodenjacht” met de aanhang mee. Het leverde Immers een schorsing op van vijf wedstrijden, waarvan één voorwaardelijk. Het incident veroorzaakte veel ophef, maar daar was het de stichting gisteren niet om te doen. Het gaat BAN om de spreekkoren gedurende de wedstrijd, zoals door advocaat Abeln aangehaald. Enkele getuigen en ook Ajax-coryfee Piet Keizer zouden de spreekkoren hebben gehoord. Daarnaast zijn de leuzen op geluidopnames te horen.

De advocaat van ADO, Eric Daalder, wilde benadrukken dat de club met de stichting eens is dat antisemitische spreekkoren „ontoelaatbaar” zijn. Daalder ontkende de spreekkoren van 20 maart niet. „Dat ze er waren, staat vast”, maar ze zijn die middag door „niemand waargenomen”. Volgens Daalder zijn de spreekkoren ontgaan aan officials van ADO, veiligheidscoördinatoren, politie, stewards, scheidsrechter en vertegenwoordigers van voetbalbond KNVB.

Dat kan volgens Daalder komen doordat de spreekkoren „heel kort” – maximaal een halve tot een hele minuut – hebben geduurd. Ook denkt hij dat waarschijnlijk maar weinig ADO-aanhangers antisemitische leuzen hebben gezongen. „Als drie mensen iets bij een microfoon roepen is dat nog geen spreekkoor. Waarschijnlijk heeft iemand tegen hen gezegd: ‘Hé, hou eens op’.” De advocaat stelt dat ADO „alles doet om dit tegen te gaan”. Door geavanceerde audio- en videoapparatuur in het stadion – in gebruik sinds 2007 – is de club snel in staat supporters die spreekkoren inzetten te traceren. Daalder: „Er is goed opgelet, maar kennelijk niet goed genoeg.”

Daalder verwees naar een pakket aan maatregelen die ADO heeft genomen om (antisemitische) spreekkoren te voorkomen. Zo wijst de club dergelijke leuzen in de huisregels af. Ook roept de stadionspeaker het publiek voor elke wedstrijd op „kwetsende” spreekkoren of andere uitingen achterwege te laten. Volgens de stichting zou uit de reglementen van de KNVB blijken dat een club een wedstrijd moet staken als er sprake is van antisemitische spreekkoren. Maar ADO denkt daar anders over; het stilleggen van een duel is een uiterste maatregel, betoogde Daalder.

Bij ADO worden eerst de mensen die spreekkoren beginnen getraceerd en aangesproken door een steward. Als dat niet het gewenste effect heeft wordt clubicoon Lex Schoenmaker ingezet, die met zijn gezag de supporter(s) tot stilte moet manen. Mocht dat nog niet afdoende zijn, kan altijd de muziek hard worden gezet. Uiteindelijk zou besloten kunnen worden om de wedstrijd te staken. Maar dat „beïnvloedt de wedstrijd en het verloop van de competitie”, zei Daalder. Bovendien zou de veiligheid in het stadion erdoor in het geding kunnen komen. „Staken is het sluitstuk van de maatregel en niet het begin.” Volgens Daalder heeft ADO Den Haag zich aan de reglementen van de KNVB gehouden.

De advocaat van stichting BAN noemde de argumenten als ‘mogelijke competitievervalsing’ en ‘veiligheid in het stadion’ gisteren laf en vindt dat de club de spreekkoren met de mantel der liefde bedekt. Abeln: „ADO lijkt zich te verschuilen achter de reglementen van de KNVB, maar die hebben ook hun beperkingen.” Belangrijker dan de reglementen vindt Abeln het „algemeen normbesef”. „Degene die iets organiseert, of het nu een manifestatie, een feestje of een voetbalwedstrijd is, dient op te treden. De norm is geschonden.”

Daalder probeerde vervolgens nog een keer het beeld te weerleggen dat ADO niets zou doen tegen antisemitische spreekkoren. De rechter zal moeten bepalen of dat zo is. En of clubs in het vervolg meteen wedstrijden moeten stilleggen bij antisemitische spreekkoren.

Uitspraak: dinsdag 9 augustus.