Angst voor het nieuwe

‘Wie de hele dag door tweets verzendt, is verslaafd, verward en bezig zijn leven te ruïneren.’ Dat opmerkelijke statement werd vorige week gemaakt in het hoofdredactioneel commentaar van de opa dezer krant, NRC Handelsblad. Ik neem, net als velen, het dagelijkse commentaar van die krant heel serieus. Maar als digital native en grootgebruiker van Twitter moest ik toch wel een beetje lachen bij het lezen van bovenstaand statement. En dat moest ik niet voor het eerst. De chique hoofdredactie schrijft erg vaak over nieuwe technologieën alsof die er langzaam voor zorgen dat het einde der tijden nabij is.

‘Informatie- en communicatietechnologie (ICT)’ zorgt voor snellere verspreiding van ‘halve feiten en leugens’! Nieuwe technologieën faciliteren geweld en viezigheid! Zo worden veldslagen tussen hooligans ‘per mobiele telefoon geregisseerd’! En bedient het internet ‘de hele wereld met harde kinderporno’! Daarnaast: al die sociale media maken je narcistisch! Twitter (‘een medium voor flapuits’) stimuleert een ‘babbelcultuur die het medium eigen is’! Hoewel er steeds een kern van waarheid inzit, lijken de schrijvers toch vooral erg angstig te zijn voor het nieuwe.

Maar spookverhalen over nieuwe technologieën zijn niet van gisteren, bewijst Nick Bilton, techblogger bij The New York Times. Hij schreef het boek I live in the future & here’s how it works waarin hij het huidige Luddistische gezeur over nieuwe technologieën afzet tegen de angsten van welleer. In 1876 schreef The New York Times dat de komst van de telefoon ervoor zou zorgen dat niemand meer naar een concert of de kerk zou gaan. Minder dan een jaar later schreef de krant dat de fonograaf ervoor zou zorgen dat straks niemand meer zou kunnen lezen, immers ‘waarom zou de volgende generatie willen leren lezen als een bekwame voordrachtskunstenaar een boek aan je kan voorlezen middels een fonograaf?’

De locomotief, stripboeken, de televisie, de radio, de fiets, het vliegtuig, de wasmachine en de magnetron, allen zorgden ze in het begin voor angstige verhalen van hoofdredacties van kranten. En hoewel veel doemscenario’s geloofwaardig aanvoelen, zijn de gevolgen meestal beperkt, aldus Bilton. Nieuwe technologieën assimileren uiteindelijk altijd in de bestaande cultuur, en de techno-apocolyps blijft steevast uit, tekent Slate.com op uit zijn mond.

Het weerhoudt de hoofdredactie van NRC Handelsblad er niet van om vanuit een positie van angst over nieuwe media te blijven schrijven. Sterker nog, de krant vindt dat ze maar weinig gevolg krijgt in haar noodklokgelui over technologie. In een zweem van zelfmeelij schreef zij vorige week: ‘Het lijkt of niemand de brenger van het slechte nieuws wil zijn, bevreesd afgerekend te worden als old school-spelbreker die anderen hun gein niet gunt’.

1876 heeft gebeld: ze willen hun angstverhalen terug.

Alexander Klöpping

    • Alexander Klöpping