Syrische tanks rollen over de oppositie in Hama heen

Het militaire offensief tegen de Syrische stad is het zwaarste offensief tot nu toe.

Volgens de oppositie zijn in totaal al 2.000 doden gevallen bij operaties van het regime.

"Na de eerste paar dagen in het strafkamp dacht ik: nog tien jaar, wat verschrikkelijk." Foto Oleg Klimov Festival "Pilorama" (Sawmill) in the former camp of GULAG Perm-36, Perm Region. Headline Perm-36. The article by Michel Krielaars, photo by Oleg Klimov

De Syrische president Bashar al-Assad feliciteerde gisteren het „patriottische Syrische leger” dat „zijn rechten verdedigt tegenover de agressieve plannen die ons vandaag en morgen belagen”. Maar het is onwaarschijnlijk dat de zware legeraanvallen van dit weekeinde met tanks en scherpschutters op de oppositie in Hama en andere steden de rust terugbrengen. Alleen al in Hama werden volgens activisten zeker honderd burgers gedood in het grootste bloedbad sinds de opstand tegen Assads regime half maart begon. Het is niet mogelijk onafhankelijke bevestiging te krijgen van de dodencijfers. Gisteren werden de beschietingen op Hama voortgezet.

Het is geen toeval dat dit zwaarste offensief tot dusverre kwam op de vooravond van de islamitische vastenmaand ramadan, wanneer de gemoederen traditioneel extra verhit zijn te midden van vasten en gebed. Tijdens de ramadan, die niet alleen een periode is van inkeer maar ook van strijd, worden elke dag betogingen verwacht na het uitgaan van de moskee.

Maar eerdere intimidatie-offensieven van de autoriteiten hebben evenmin gewerkt. Er zijn volgens de oppositie al rond de 2.000 burgers gedood bij operaties van het regime, en de protesten nemen nog steeds in omvang toe. „Syrië bloedt”, constateert de activistische Facebookpagina Syrian Revolution 2011. Er wordt opgeroepen tot „vergeldingsbetogingen”.

Hama gold de afgelopen weken als „bevrijde” stad en was daarmee symbool van de opstand geworden. Na massaprotest hadden de veiligheidsdiensten zich een maand geleden uit de stad van ongeveer 800.000 inwoners teruggetrokken. Bewoners hadden volgens een correspondent van The New York Times die er vorige maand in slaagde Hama te bezoeken, barricades opgeworpen om de tanks van het regime te weren. De tanks hadden dit weekeinde weinig moeite met die obstakels. Zondagmiddag zag de stad eruit als een oorlogszone, zeiden inwoners telefonisch tegen het persbureau AP.

Het optreden van het regime herinnerde aan de bloedige dagen van 1982, toen president Hafez al-Assad zijn beruchte broer Rifaat opdracht gaf Hama te heroveren op sunnitische extremisten die er verschanst zaten. Die operatie duurde een maand en ontaardde in artillerie- en luchtbombardementen op de stad waarbij tussen 10.000 en 20.000 doden vielen, hoofdzakelijk burgers.

Hoewel westerse landen het geweld direct scherp veroordeelden, blijft militaire actie ver weg. De Amerikaanse president Obama toonde zich geschokt door het geweld dat „de ware aard van het Syrische regime laat zien”. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Rosenthal reageerde „met afgrijzen”.

Duitsland vroeg om een zitting van de VN-Veiligheidsraad. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, William Hague, eiste gisteren meer internationale druk „en niet alleen van westerse landen”. Rusland en China blokkeren elke veroordeling van Syrië in de Veiligheidsraad. De Arabische Liga bewaart het stilzwijgen.

Daardoor zijn, zo onderstreepte NAVO-secretaris-generaal Rasmussen, de basisvoorwaarden voor militaire interventie zoals in Libië niet vervuld. Ook Hague sloot eens temeer militaire actie uit. De huidige gewelddadige tweespalt onder de rebellen die door de NAVO tegen het Libische regime worden gesteund, maakt interventie in Syrië des te onwaarschijnlijker.

    • Carolien Roelants