‘Oplossing hsl-probleem kost honderden miljoenen’

Aanleg van de hsl-lijn in Rotterdam met rechts een file op de A20 van Hoek van Holland naar Gouda in 2006. Foto NRC / Vincent Mentzel Aanleg van de hsl-lijn in Rotterdam met rechts een file op de A20 van Hoek van Holland naar Gouda in 2006. Foto NRC / Vincent Mentzel

Een mogelijke oplossing voor de mislukte hogesnelheidslijn gaat de staat honderden miljoenen kosten. Dit schrijft De Telegraaf vandaag.

Minister van Infrastructuur Melanie Schultz van Haegen (VVD) overlegt al maandenlang met de NS-top over het in elkaar schuiven van het normale spoor en het spoor van de hogesnelheidslijn, een oplossing die al in 1999 werd geopperd door de NS, maar werd afgewezen door toenmalig minister van Verkeer Tineke Netelenbos (PvdA). Het zou betekenen dat normale treinen dan op het snelle spoor gaan rijden en de NS een gebruikersvergoeding gaat betalen voor het totale netwerk.

“Dat bedrag zal echter tientallen miljoenen euro’s per jaar lager liggen dan de huidige bedragen die de NS moet opbrengen: jaarlijks meer dan 180 miljoen euro voor de hsl en 172 miljoen euro (in 2010) voor het hoofdnet van intercity’s en belangrijke stoptreinen”, zo meldt De Telegraaf op haar voorpagina.

Het is al lang bekend dat het huidige concessiebedrag (148 miljoen euro per jaar) bij elke oplossing omlaag gaat, maar de NS betaalt niet jaarlijks meer dan 180 miljoen euro voor het hsl-net, reageert NRC-redacteur Huib Modderkolk:

“Deze cijfers zijn onjuist. De NS heeft nog nooit een dergelijk bedrag betaald voor het hsl-net. De NS heeft het bod van 178 miljoen na onderhandelingen weten terug te brengen naar 148 miljoen per jaar. Maar wegens de financiële problemen heeft het ministerie dat bedrag nooit mogen ontvangen. HSA, het bedrijf dat de hogesnelheidstrein Fyra runt, heeft de staat in de afgelopen jaren een gebruikersvergoeding betaald die lager was dan de afgesproken 148 miljoen. In 2009 was dit 29 miljoen euro, in 2010 74 miljoen. Voor 2009 had HSA al uitstel van betaling aangevraagd aan het ministerie.”

Door in 2001 tijdens een openbare aanbesteding van de lijn een te hoog bod van NS te accepteren, nam zowel NS als de overheid een groot risico. Verschillende kabinetten schoven de problemen vervolgens voor zich uit, totdat dit jaar bleek dat HSA de schuldenlast niet meer zou kunnen dragen. Schultz moest ingrijpen om een miljardentekort te voorkomen en zei toen voor de zomer een oplossing te willen presenteren. Dat is nog steeds niet gebeurd.

‘Aan alle oplossingen kleven nadelen’

De financiële problemen met de exploitant van de hsl – een snelle treinverbinding tussen Amsterdam en Belgische grens – spelen al jaren en zijn ook al jarenlang bij het ministerie bekend, zo bleek in juni uit onderzoek van NRC Handelsblad. HSA verliest 380.000 euro per dag.

NRC-redacteuren Steven Derix en Huib Modderkolk schreven eerder over de crisis rond de hogesnelheidslijn:

“De minister zit met een lastige puzzel. Aan alle oplossingen voor de problemen met de hogesnelheidslijn kleven nadelen. Financiële hulp aan exploitant HSA is in tijden van megabezuinigingen moeilijk te verkopen. Maar als de minister het bedrijf failliet laat gaan, loopt de staat ruim 2 miljard euro aan opbrengsten uit de concessie mis. Dat slaat een gat in de rijksbegroting. Ook aan een laatste optie, opname van de hogesnelheidslijn in het kernnet van de spoorwegen, kleven nadelen. Dat wordt door critici gezien als een beloning voor slecht gedrag van NS. Voormalig minister Tineke Netelenbos pleitte voor het opnieuw aanbesteden van de lijn. Maar de Tweede Kamer lijkt de concessie bij NS te laten en niet nog eens te willen aanbesteden”

    • Marije Willems