Ontwikkel Somalië en breng krijgsheren voor het Strafhof

Soldaten van terreurorganisatie Al Shabaab. Foto NTV Kenya

De VN had Somalische krijgsheren nooit mogen uitnodigen voor verzoeningsgesprekken. Net als de leiders in Rwanda en Sierra Leone horen ze voor het Internationaal Strafhof gebracht te worden. De regerende milities die voedselhulp in de Hoorn van Afrika frustreren, moeten vervolgd worden voor genocide.

Dat betoogt Nuruddin Farah, een in Somalië geboren schrijver die les geeft aan de Universiteit van Minnesota, in The Washington Post. Hij is van mening dat de Verenigde Naties de Somalische burgers als een kudde schapen aan hyena’s heeft overgeleverd. “De VN beloonde de krijgsheren met eer in plaats van ze te behandelen als criminelen.”

‘Democratie voorkomt honger’
Somalië heeft zich volgens Farah in enkele decennia ontwikkeld tot “een ideale wereld voor terroristen”. Hij betreurt het dat de VS zich in 1993 teruggetrokken heeft, toen de lijken van achttien Amerikaanse soldaten door de stoffige straten van Mogadishu gesleept werden. “Al Qaeda eiste de aanval op en ging over tot het werven van nieuwe terroristen. Vijf jaar later werden de Amerikaanse ambassades in Tanzania en Kenia aangevallen.”

De falende staat, waarvan grote gebieden onder controle staan van de radicaal-islamitische terreurbeweging Al Shabaab, heeft volgens Farah dringend interventie nodig. “Hongersnoden verdwijnen”, zo citeert hij Nobelprijswinnaar Amartya Sen, “met de oprichting van een meerpartijendemocratie, een vrije pers en een actieve politieke oppositie.”

In zo’n omgeving had er tijdig ingegrepen kunnen worden, denkt Farah. Nu de hongersnood zich in volle omvang voltrekt kan het volgens de schrijver niet zo zijn dat de krijgsheren straffeloos wegkomen. Onderhandelen met deze criminelen is geen optie, aldus Farah.

‘Als regen uitblijft, beginnen de oorlogen’
Jeffrey Sachs, hoogleraar economie aan de Columbia-universiteit in New York, vindt dat het Westen ook een morele plicht heeft om orde op zaken te stellen. De politieke grenzen in de Hoorn van Afrika zijn een erfenis uit het koloniale tijdperk, doceert hij op opiniesite Project-syndicate.org. Grenzen die geen rekening houden met de culturele realiteiten en economische behoeften van rondtrekkende herderspopulaties. “Als regen uitblijft, beginnen de oorlogen”, aldus de auteur van Common Wealth: Economics for a Crowded Planet (Penguin Press, maart 2008).

Twee jaar geleden liet Sachs aan president Obama een kaart zien die de overlap tussen conflictgebieden en natuurlijke bronnen uitbeeldt. Bronnen die uitgeput raken door klimaatverandering, veroorzaakt door de Westerse uitstoot van broeikasgassen. Sachs probeerde Obama te bewegen tot een economische ontwikkelingsstrategie, waarop de president zei dat het Congres daar waarschijnlijk weinig voor voelt.

De professor stelt een aantal maatregelen voor: geboortebeperking, veterinaire zorg voor het vee, het slaan van waterputten en het introduceren van techniek; zoals mobiele elektriciteits- en telefonievoorzieningen. Allemaal gericht op een duurzame toekomst voor het nomadische of semi-nomadische volk, bestaande uit miljoenen mensen die nu niet de middelen hebben om periodes van droogte ongeschonden door te komen.

Eerder in deze serie:
Dit had niet uitgesproken mogen worden: ‘Westen schuldig aan honger Afrika’
Doorbreek de hongercyclus, maak Afrikanen weerbaar tegen natuur

    • Steven de Jong