Dure nasleep kredietcrisis voor Bank of America

Bewijsstuk A? CWALT 2005-2? In onbegrijpelijke advertenties doet een Amerikaanse bank schikkingsvoorstel aan investeerders. De juridische strijd over de kredietcrisis.

Het is vandaag al de derde keer dat de advertentie in deze krant staat. Kijkt u even op pagina 32 en 33. Boodschap helder? Niet? Het zijn niet de reservegetallen van de Amerikaanse lotto, met een hoofdprijs van 8,5 miljard dollar. Het zijn ook geen serienummers van een model auto waarvan de rem hapert.

Nee, deze onbegrijpelijk advertentie gaat over hoe banken proberen de rommel van de kredietcrisis op te ruimen. Nu, vier jaar na de crisis, wil Bank of America investeerders 8,5 miljard dollar (6 miljard euro) schadevergoeding betalen, staat in deze advertentie. Want hun investeringen bleken tijdens de kredietcrisis niet zo goed als hen was voorgehouden. Eigenlijk hadden ze hun geld gestoken in pakketjes hele slechte hypotheken. Rommelhypotheken. Leugenaarsleningen. Over de hele wereld werd deze ‘rotzooi’ verkocht. Ook de Nederlandse financiële instellingen ING en Aegon staken er geld in. En zo gaat de advertentie ook over het ontstaan van de kredietcrisis.

Countrywide, sinds 2008 eigendom van Bank of America, was jarenlang de grootste hypotheekverstrekker in Amerika. Bij Countrywide deden ze niet zo moeilijk. Huishoudens die misschien bij de bank geen hypotheek konden krijgen, konden bij Countrywide wel een lening krijgen om een huis te kopen.

Maar Countrywide bleef vervolgens niet rustig wachten tot de consumenten hun leningen hadden afgelost. De hypotheken werden door de bank allemaal bij elkaar geveegd en in een pakket gestopt. Die pakketten werden verkocht aan bedrijfjes die de bank hier speciaal voor had opgericht. Daarna werden er investeerders gezocht die hypotheekobligaties van deze bedrijfjes wilden kopen. Zo had Countrywide in een keer het hele bedrag terug dat ze uitgeleend hadden aan de Amerikaanse consument. Hun maandelijkse aflossing kwam voortaan bij investeerders over de hele wereld terecht.

Niemand deed moeilijk. Het liet de economie zo mooi draaien. Iedereen blij. De gewone Amerikaan kon een fijn huis kopen. Countrywide verdiende goed aan het verkopen van de pakketjes hypotheken. En investeerders dachten een investering met prima rendement te hebben gevonden. Zolang de Amerikaan netjes zijn hypotheek afloste, was er ook weinig aan de hand.

Maar toen de rente in 2006 steeg, raakten veel Amerikaanse huishoudens in problemen. Ze konden hun leningen niet meer betalen. Maandelijkse kosten werden te hoog. Betalingsachterstanden namen toe. In 2007 raakten ook de eerste investeerders in de problemen. De Amerikaanse hypotheken waarin ze hadden geïnvesteerd bleken helemaal niet zo solide en dus moesten ze fors afboeken. Zo begon de kredietcrisis.

Pas daarna bleek hoe makkelijk consumenten een lening hadden gekregen bij Countrywide. Er werden rechtzaken gevoerd. Sommige voormalige werknemers van de bank klapten uit de school. Zoals Michael G. Winston, een voormalig Countrywide-directeur, die een zaak aanspande tegen zijn voormalige werkgever nadat hij ontslagen was. Hij vertelde in de rechtbank dat hij een collega had die rondreed met een auto met de tekst ‘Fund’em’.

„Ik was nieuw en vroeg: wat als de persoon geen baan heeft?”

„Fund’ em.” (Geef ze een lening.)

„En als hij geen bezittingen heeft?”

Fund’em, kreeg hij nogmaals te horen. Countrywide bleek bijna iedereen een lening te verkopen. Voor de bank maakte het weinig uit of de consument de lening eigenlijk niet kon betalen. Desnoods moesten ze maar liegen over hun inkomen. Countrywide verkocht de lening toch door. In de volksmond kregen sommige leningen de naam ninja, ‘no income, no job, no assets’.

Na het uitbreken van de kredietcrisis voelden de investeerders zich bekocht. Ze hadden beloftes en zekerheden van Countrywide gekregen dat de hypotheekobligaties prima waren. Maar daar bleek niets van waar. Countrywide had ze troep verkocht. Countrywide moest de hypotheekobligaties maar terugkopen.

Eind juni heeft Bank of America, dat Countrywide in 2008 kocht, met 22 financiële instellingen een schikking getroffen. In ruil voor 8,5 miljard dollar eisen de beleggers, waaronder de Nederlandse concerns ING en Aegon, niet langer dat Countrywide hypotheekobligaties terugkoopt. De advertenties in deze krant gaan over die schikking.

De schikking betreft 530 gebundelde pakketten met hypotheken. Zo’n pakket werd in een trust gestopt, zoals bijvoorbeeld Countrywide Alternative Loan Trust 2004-10CB, afgekort CWALT 2004-10CB. Die trusts staan allemaal in de advertentie. De totale waarde was 424 miljard dollar. Daarvan is op dit moment 221 miljard nog niet afgelost.

Er zijn ook investeerders die het niet eens zijn met de schikking. Zij vrezen dat een groot deel van de nog uitstaande 221 miljard dollar aan leningen niet zal worden afgelost door Amerikaanse huizenbezitters. En dat zij dus een groter verlies zullen lijden. Daarom willen ze een hoger bedrag van Bank of America.

In november houdt het gerechtshof in New York een hoorzitting over de schikking. In de advertentie worden investeerders opgeroepen commentaar te leveren op de schikking. Als het hof er mee instemt is de schikking bindend voor alle investeerders. Anders moet Countrywide opnieuw onderhandelen met de investeerders. Dan volgen er mogelijk nog meer advertenties.

    • Tom Kreling