Dan liever maar de ambtenaar

De Kamer wil een openbare briefing van ambtenaren over de steun aan Griekenland. Afbrokkelend vertrouwen in de minister? Of een slimme stap voor een beter debat?

Een teken van afbrokkelend vertrouwen. Zo karakteriseert politiek veteraan Jan Schinkelshoek (CDA) het verzoek van de Tweede Kamer om van ambtenaren in het openbaar tekst en uitleg te krijgen over het steunpakket aan Griekenland. „Als minister De Jager het niet kan uitleggen, moeten zijn ambtenaren het maar doen”, constateerde Tweede Kamerlid Arie Slob (ChristenUnie) gisteren al. Maar worden ambtenaren op die manier niet in een lastige positie gebracht?

Na de zogeheten technische briefing, die voor volgende week op het programma staat, volgt later deze maand een debat over Griekenland met de minister. Dat er een politiek spel van de Kamer achter zit om het de minister later moeilijk te maken, gelooft oud-Kamerlid Schinkelshoek niet. „Het initiatief voor de technische briefing komt van het CDA, de partij van de minister. Die kan je moeilijk van een spelletje verdenken. Desondanks denk ik dat de brede steun voor de briefing voortkomt uit ergernis. En deels uit wantrouwen.”

De afgelopen dagen heeft het kabinet rond de steunverlening aan Griekenland veel kritiek over zich heen gekregen. Nadat de Europese leiders een akkoord hadden bereikt, meldde premier Rutte dat het inclusief de bijdrage van de particuliere sector om een steunpakket gaat van ruim 100 miljard. Later bleek de bijdrage van de particuliere sector (beoogd 50 miljard) daar nog bij te komen. Minister De Jager corrigeerde dit in een uitgebreide brief, waarin hij niet inging op de omvang van een garantiestelling aan de Europese Centrale Bank van 35 miljard euro. Slechts een tijdelijke maatregel, zo benadrukte het ministerie van Financiën toen deze krant de omvang van de garantie vorige week alsnog onthulde. Maar de Kamer was gepikeerd over het gebrek aan informatie.

Om de onduidelijkheden weg te werken, besloot de Kamer gisteren op initiatief van Elly Blanksma een technische briefing te houden met ambtenaren „die daadwerkelijk bij de onderhandelingen betrokken zijn geweest”, aldus het CDA-Kamerlid.

„Omdat het zo complex is, hebben we behoefte aan een technische uitleg. Het heeft er niets mee te maken dat de minister het zelf niet kan uitleggen. Ik wil het technische juist van het politieke scheiden”, aldus Blanksma. „Alleen als we goed op de hoogte zijn van de techniek, kunnen we later met de minister een goed debat voeren. Zo ongewoon is het niet: als Kamer worden we wel vaker gebriefd door ambtenaren.”

Dat laatste klopt, al zijn openbare briefings met ambtenaren volgens Financiën „de afgelopen jaren op de vingers van één hand te tellen”. Volgens een woordvoerder is de kans groot dat de minister instemt met de briefing. „Hij heeft onlangs nog geschreven dat die steunoperatie heel complex is. Zo’n technische briefing komt het politieke debat later alleen maar ten goede. Ik zie dat niet als afbrokkelend vertrouwen.” De woordvoerder heeft wel een voorbehoud, gezien de gevoeligheid van het onderwerp. „Ik kan me voorstellen dat de briefing deels vertrouwelijk is.”

Joop van den Berg, parlementair historicus en oud-Eerste Kamerlid (PvdA), ziet ook dat het briefen door ambtenaren steeds vaker gebeurt. „Gelukkig wordt de angst in de Kamer minder om ambtenaren aan het woord te laten. Zeker gezien de vele onduidelijkheden over de Griekse steun, kan ik me voorstellen dat de Kamer de informatie van ambtenaren wil hebben. Maar zonder risico is het natuurlijk niet.”

De ambtenaren mogen hun minister politiek niet voor de voeten lopen, en ook weten zij dat de financiële markten meekijken. „De Kamerleden moeten snel duidelijk maken dat het hun echt gaat om technische informatie, niet om politiek gewin”, zegt Van den Berg. Anders zou het initiatief van Blanksma haar partijgenoot De Jager verder in problemen kunnen brengen.

    • Erik van der Walle