Strengere hypotheekregels: wat verandert er concreet?

08-10-2002, Ypenburg. Huizen te koop in Ypenburg. FOTO BAS CZERWINSKI De regels voor het krijgen van een hypotheek worden vanaf vandaag strenger. Foto NRC / Bas Czerwinski

Vanaf vandaag worden de regels voor het krijgen van een hypotheek om een woning te kopen strenger. Wat verandert er concreet en wat zijn de gevolgen?

De volledig aflossingsvrije hypotheek is verleden tijd. Kopers van huizen moeten minimaal de helft van de waarde van hun woning aflossen op de hypotheek, binnen dertig jaar. Een hypotheek mag niet hoger zijn dan 106 procent van de marktwaarde van de woning. Ook wordt het moeilijker om af te wijken van de inkomensnorm.

De verscherpte regelgeving is vastgelegd in de Gedragscode Hypothecaire Financieringen uit 2006. Banken en verzekeraars zeggen deze nieuwe code strikt na te zullen leven. De ruimte voor hogere hypotheken bij uitzonderingsgevallen (bijvoorbeeld gunstig carrièreperspectief) wordt beperkt, maar blijft bestaan.

In nrc.next worden vandaag onderstaande vragen beantwoord, hier de ingekorte versie:

Waarom worden de regels strenger?

Breed leeft het idee dat huizenkopers zich te veel in de schulden steken. De totale hypotheekschuld in Nederland bedraagt circa 632 miljard euro, volgens De Nederlandsche Bank. De angst is dat veel huiseigenaren bij financiële problemen hun lasten niet meer kunnen opbrengen, of met een restschuld achterblijven bij gedwongen verkoop tegen een lagere prijs. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) pleitte in 2009 voor afschaffing van tophypotheken, maar zwakte dat voorstel later af tot aflossing van het topgedeelte binnen vijf tot zeven jaar. In overleg met de AFM en het ministerie van Financiën kwamen de banken en verzekeraars met de huidige aanscherping van de gedragscode.

Wat zijn de gevolgen?

Voor bestaande hypotheken verandert er niets. Bij nieuwe hypotheken daalt de maximale hypotheeklening gemiddeld niet veel, al kan het in individuele gevallen tegenvallen. Wel zullen de maandlasten stijgen in vergelijking met aflossingsvrije hypotheken, omdat de helft van de lening moet worden afbetaald. Anderzijds: een koper kan iets minder lenen en heeft dus iets minder lasten.

Kun je nog hypotheek krijgen voor een verbouwing?

Ja, maar beperkt: alleen voor verbouwingen die bijdragen aan een waardeverhoging van het huis. Onder de oude hypotheekregels kon je een verbouwing nog volledig financieren. Nu verstrekken banken en verzekeraars geen hypotheek meer voor veel voorkomende verbouwingen als een luxe keuken of een mooie badkamer.

Wat moet je doen als je overweegt een woning te kopen?

Doen, het is een goed moment. De huizenprijzen dalen, het aanbod is groot, en het kabinet heeft de overdrachtsbelasting, de eenmalige ‘verhuisbelasting’, tijdelijk verlaagd van zes naar twee procent van de koopsom. Als deze stimuleringsmaatregel voor de woningmarkt op 1 juli 2012 weer wordt teruggedraaid, wordt het kopen van een huis weer 4 procent duurder.

Maar laat je niet gek maken. Koop een huis uitsluitend als je er minstens zeven tot tien jaar wilt wonen, adviseert de Vereniging Eigen Huis. “Als je het na een paar jaar alweer verkoopt, lever je er financieel op in. De overdrachtsbelasting verdien je niet terug. En ook investeringen voor de nieuwe keuken of badkamer zie je niet meer terug”, aldus woordvoerder Hans André de la Porte.

Lees het volledige artikel vandaag in nrc.next of in de digitale editie.

    • Marije Willems