Spaanse verkiezingen hadden eerder gemoeten

De Spaanse premier José Luis Rodriguez Zapatero heeft eindelijk zijn conclusies getrokken. Hij heeft het vertrouwen van de financiële markten en zijn eigen politieke partij verloren. Het vervroegen van de verkiezingen van maart naar november zal de periode van onzekerheid bekorten, maar het betekent wel dat Spanje op een cruciaal moment met een vleugellamme regering een verkiezingscampagne van vier maanden tegemoet gaat. Mariano Rajoy, de leider van de conservatieven die in de peilingen voorliggen, moet aantonen dat hij klaar staat om beslissende stappen te zetten om het vertrouwen te herstellen.

Rajoy moet niet te veel aanstoot nemen aan het feit dat de risicopremie op Spaanse staatsobligaties na het bekend worden van het nieuws hardnekkig hoog is gebleven. Voor een groot deel komt dit doordat Spanje nog steeds wordt gegijzeld door de wanhopige pogingen van de Europese Unie om te voorkomen dat de kern van de eurozone door de crisis wordt besmet.

En de verkiezingen hadden ook minstens een maand eerder moeten plaatsvinden. De socialisten kunnen hopen dat een mogelijk herstel van de werkgelegenheid na het toeristenseizoen in de zomer hun kansen in november zal doen toenemen. Maar het uitstel betekent ook dat de begroting voor volgend jaar onduidelijk zal blijven tot de nieuwe regering aan het eind van het jaar aantreedt. Zapatero lijkt gelukkig wel extra maatregelen te willen nemen om dit jaar het doel te halen van een begrotingstekort van maximaal 6 procent van het bruto binnenlands product (bbp) – nu in gevaar als gevolg van de bloedeloze groei en de spilzieke regionale regeringen.

Wie in november ook de baas zal worden, het winnen van de verkiezingen zal het makkelijke deel van de opdracht blijken te zijn geweest. De volgende regering zal een hoop werk moeten afmaken. Als de conservatieven zoals verwacht zullen winnen, zal Rajoy de met geld smijtende regionale regeringen tot de orde moeten roepen. Het opleggen van strikte grenzen aan de bestedingen zou makkelijker voor hem moeten zijn, gezien het feit dat de meeste regio’s nu worden geregeerd door zijn eigen partij. Spanje zal meer moeten doen om de banken te saneren en van nieuw kapitaal te voorzien. Het land moet ook meer veranderingen doorvoeren op zijn niet goed functionerende arbeidsmarkt, inclusief hervormingen van de collectieve cao-onderhandelingen.

Het IMF schat dat Spanje extra maatregelen zal moeten nemen ter hoogte van 2 procent van het bbp om zijn begrotingsdoelstellingen tot 2014 te kunnen halen. De conservatieve Partido Popular heeft het over een ‘shocktherapie’ in de eerste paar maanden nadat zij aan de macht is gekomen, maar heeft tot nu toe weinig details willen prijsgeven. Rajoy zal spoedig duidelijk moeten maken wat hij wil. Hij lijkt zich in ieder geval bewust van de zwaarte van zijn taak.

Fiona Maharg-Bravo

Vertaling Menno Grootveld