Op de valreep is een compromis in zicht

Morgen verstrijkt voor de VS de deadline voor verhoging van het schuldenplafond.

Na veel vijandigheid zijn Republikeinen en Democraten elkaar genaderd.

Na een weekend van intensief, soms venijnig overleg in het Amerikaanse Congres zeggen Republikeinen en Democraten dichtbij een compromis te zijn over het verhogen van het schuldenplafond. Het is de vraag of de financiële markten voldoende gerustgesteld zullen zijn door het voorstel, waarover nog niet is gestemd. Het plan, waarvan de details nog moeten worden uitgewerkt, koppelt gefaseerde bezuinigingen aan een onmiddellijke verhoging van de leenlimiet van de Amerikaanse overheid.

Zondagochtend schoven hooggeplaatste Republikeinen en Democraten aan bij diverse talkshows met de boodschap dat ze elkaar dichter waren genaderd. Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat, zei bij CNN dat een akkoord „zeer dichtbij” is. Senator Chuck Schumer, een progressieve Democraat uit New York, omschreef de sfeer in het Congres als „opgelucht”.

Leiders van beide partijen in het Congres zeiden te hopen dat hun achterban zal instemmen met een verhoging van de leenlimiet, die nu is begrensd op 14,3 biljoen dollar (rond de 10.000 miljard euro).

Maar niets is zeker. De partijen zijn intern verdeeld. Vooral de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden volgen lang niet altijd het stemadvies van hogerop. Een groep Republikeinen die zich affilieert met de conservatieve Tea Party wil überhaupt niet dat het schuldenplafond verhoogd wordt. Democratische Congresleden ondertussen hebben moeite met de omvang van de bezuinigingen in het nieuwe plan.

Als het compromis wordt verworpen kan de Amerikaanse overheid vanaf dinsdag niet langer alle financiële verplichtingen nakomen, zoals het aflossen van rente op bestaande schulden.

Het wetsvoorstel dat nu op tafel ligt is een middenweg tussen eerdere, rivaliserende plannen van Democraten en Republikeinen. Het compromisvoorstel voorziet in een onmiddellijke verhoging van het schuldenplafond met ongeveer 1 biljoen dollar, gekoppeld aan bezuinigingen van hetzelfde bedrag in de komende tien jaar. In een tweede stap gaat een partijoverschrijdend comité in het Congres op zoek naar verdere bezuinigingen. Daarna mag het schuldenplafond met een gelijk bedrag omhoog.

President Obama zal waarschijnlijk geen veto uitspreken over het compromisvoorstel. Gene Sperling, economisch adviseur van de president, zei zondag tegen CNN dat het Witte Huis kan leven met het plan, ook al bevat het louter bezuinigingen en geen extra belastinginkomsten. Obama heeft er telkens op gehamerd dat het Amerikaanse overheidsfinanciën alleen structureel kunnen verbeteren als meerdere belastingaftrekposten voor de rijken worden geschrapt. Met nog maar een dag te gaan tot de deadline, heeft Obama weinig keus. Hij heeft zelf herhaaldelijk gezegd dat de economische gevolgen desastreus zullen zijn als het schuldenplafond niet wordt verhoogd.

Zaterdag waren de partijen in het Congres nog op voet van oorlog. Republikeinen en Democraten beschuldigden elkaar van het saboteren van de onderhandelingen. Een wetsvoorstel van de Republikeinen werd van tafel geveegd door de Democraten, en vice versa.

De buitenwereld kijkt intussen bezorgd toe hoe de deadline voor het verhogen van het schuldenplafond angstwekkend dichtbij komt. Amerikaanse bankiers hebben dit weekend in een brandbrief aan de president en het Congres aangedrongen op een spoedige oplossing.

    • Ykje Vriesinga