CDA moet naam van de gulle gever bekendmaken

Het CDA heeft een donatie van 100.000 euro gekregen, maar wil niet zeggen van wie. Dat wilde bondskanselier Kohl in 1999 ook niet. Het kostte hem zijn baan, schrijft Axel Hagedorn.

Het CDA heeft in 2010 100.000 euro ontvangen van een donateur, meldt NRC Handelsblad op 27 juli. Blijkbaar zijn er met de donateur afspraken gemaakt dat de naam van het bedrijf niet openbaar zal worden gemaakt.

Volgens de wet is de partij verplicht om in haar jaarrapport in elk geval de branche te vermelden waarin een bedrijf dat meer dan 4.537,80 euro doneert, actief is. Het CDA heeft daarom bekendgemaakt dat het om een bedrijf gaat „dat adviseert over fusies, overnames en corporate finance”. De partij gaat ervan uit dat deze omschrijving valt in de wettelijke categorie „van instellingen of organisaties”.

Het is aannemelijk dat het hierbij om een advocaten- of accountantskantoor gaat. Dat roept enkele vragen op.

Stel het gaat om een advocatenkantoor dat de regeringspartij CDA heeft begeleid bij de overname van ABN Amro en/of andere advieswerkzaamheden voor het kabinet heeft verricht in het verleden. In welk licht komt deze betaling dan te staan? Het bedrag komt toch neer op zo’n 7 procent van de inkomsten van het CDA. Als aandeelhouder zou dit een substantieel belang zijn.

Of stel dat deze donateur sinds deze gift betrokken is bij de advisering van de regering. Welke schijn van belangenverstrengeling ontstaat dan? Advocaten mogen bijvoorbeeld geen vergoeding toekennen voor het aanbrengen van opdrachten.

Deze hele kwestie gaat dan ook veel verder dan de vraag of het CDA heeft voldaan aan de wettelijke plicht tot openbaarmaking. Waarom heeft het CDA getracht deze gulle gever te camoufleren en deze niet – vanaf het begin – met de overige donateurs vermeld, zoals wettelijk verplicht is?

Het mag in herinnering worden geroepen dat de Duitse oud-bondskanselier Helmut Kohl in 1999 al zijn functies binnen de Duitse CDU wegens de zogenoemde Spendenaffäre moest neerleggen, omdat de CDU een substantiële gift had ontvangen en hij de naam van de donateur niet openbaar wilde maken.

Helmut Kohl moest aftreden, omdat de geheimzinnigheid omtrent deze donateur tot speculaties over mogelijke omkoping had geleid. Dit was het begin van het tijdperk-Angela Merkel.

Het is opvallend dat het CDA deze politieke gevoeligheid niet eens wil zien en ermee weg denkt te komen dat ook de eigen Kamerfractie de naam van deze vrijgevige donateur niet kent.

Het CDA is een regeringspartij en de burger moet weten wie invloed op deze partij uitoefent. De premier zou er goed aan doen om iedere twijfel over de integriteit van de regering te pareren en het CDA tot openheid van zaken op te roepen.

Tegelijkertijd vraag je je af wat de motieven van de oppositie zijn om deze kwestie politiek niet aan te grijpen. Als burger hoop je dat niet alle partijen aan dit soort camouflagetactieken meedoen. Of komt het door het zomerreces? Soms ontstaat de indruk dat de oppositie met een verlengd zomerreces 2010 is begonnen. Het heeft er veel van weg dat het politieke morele kompas steeds meer verdwijnt.

Dr. mr. Axel Hagedorn is voorzitter van de Duits-Nederlandse advocatenvereniging.