Upstairs, Downstairs in tijden van fascisme

WARNING This image may only be used for publicity purposes in connection with the broadcast of the programme as licensed by BBC Worldwide Ltd & must carry the shown copyright legend. It may not be used for any commercial purpose without a licence from the BBC. © BBC Simon Ridgway

Upstairs, Downstairs, seizoen 13 afl.import, £8,49

Deze nieuwe serie Upstairs, Downstairs is geen remake, maar een vervolg op de populaire reeks uit de jaren zeventig, in Nederland door de NCRV uitgezonden onder de titel De Familie Bellamy. Het is hetzelfde monumentale huis, Eaton Place 165, dat nu na jaren leegstand wordt betrokken door Hallam Holland en zijn vrouw Agnes. Het is 1936, zes jaar nadat de vorige serie afliep.

Het echtpaar Holland wendt zich tot Rose Banks, die bemiddelt in het selecteren van personeel. Ook zij vormt een brug naar de oude serie, want Rose was al een ‘parlour maid’ (de meid voor de salon en woonkamer) bij de Bellamy’s en wordt bovendien gespeeld door dezelfde, ouder geworden actrice Jean Marsh. Het loopt zo dat Rose in het huishouden van de Hollands gaat werken, nu als ‘housekeeper’, het hoofd van de staf.

Jean Marsh was in 1969 één van de bedenkers van het programma, samen met Eileen Atkins. Het is een historische rechtvaardigheid dat Atkins nu alsnog een rol krijgt in de serie, nadat ze toentertijd moest weigeren wegens verplichtingen bij een toneelgezelschap. Atkins is de grote attractie van deze nieuwe Upstairs, Downstairs als boze heks slash kwaadaardige schoonmoeder.

Deze Lady Holland komt binnenvallen uit India met haar Indiase bediende en een aapje, eist de mooiste kamers op en neemt het huishouden over, tot ergernis van haar schoondochter. Als haar zoon zich bij de eerste problemen afvraagt wat zijn vader zou hebben gedaan, dan repliceert zij scherp en op zuigende toon: „Jouw vader zou nooit in deze situatie zijn gekomen. Jouw vader had mij.”

Tot fatale confrontaties komt het niet, omdat onbeholpen schoondochter Agnes weinig weerwerk mag bieden van de schrijvers. Gaandeweg maakt dat de lady zelfs sympathieker, want zij redt het huishouden met haar daadkracht en kennis van de aristocratie.

Interessant is hoe de historische werkelijkheid doordringt in het leven van de Hollands. Hun chauffeur blijkt een aanhanger van Oswald Mosley, de Britse ex-Labour-minister die een fascistische partij opricht. Ook de inwonende lady Persie, zus van Agnes, blijkt bevattelijk, zowel voor zijn charmes als die van Mosley. „Ik veracht de rijken”, zegt ze, tot verbijstering van de chauffeur. Ze meent dat Mosley het klassenstelsel gaat opblazen.

In deze drie afleveringen van een uur haalt Upstairs, Downstairs nog niet het niveau van vergelijkbaar Brits, historisch drama, dat de afgelopen jaren tot grote hoogte steeg. Series als Cranford, Lark Rise to Candleford en Downton Abbey koppelen emotionele diepgang en sprankelend spel aan sterke, tragische plots. Upstairs, Downstairs heeft door de cast en de prachtige decors wel potentie, maar mist nog pit.

Ron Rijghard