'Steun voor redding euro vergt openheid kabinet'

Minister De Jager zweeg over een extra garantie van 35 miljard aan de ECB voor de redding van Griekenland. Met name de oppositie verlangt meer openheid van het minderheidskabinet.

WFA08T:DEBAT EUROTOP:DEN HAAG;21JUL2011-Donderdagochtend kwam de Tweede Kamer terug van reces om met Minister Jan-Kees de Jager van Financiën te praten over de euro-top van donderdagmiddag. Tijdens deze top wordt gesproken over een miljardenlening aan Griekenland. Foto: Minister De Jager donderdagochtend voorafgaand aan het debat.WFA/bm/str.Bart Maat WFA BART MAAT

Diepe zuchten. Die kwam gisteren uit de monden van Tweede Kamerleden van de oppositie. Weer gedoe over de steunoperatie aan Griekenland, weer onduidelijkheid over de totale risico’s voor de Nederlandse schatkist. Moedeloos wordt Bruno Braakhuis (GroenLinks) ervan. „Door steeds weer met nieuwe feiten te komen, wordt het draagvlak voor de steun alleen maar verder ondergraven. En dat draagvlak voor de euro is al niet zo groot.”

Gisteren werd duidelijk dat minister De Jager (Financiën, CDA) een garantie van 35 miljard euro aan de Europese Centrale Bank niet expliciet in zijn brief aan de Kamer had genoemd. Het bedrag komt bovenop de 109 miljard euro die vorige week als steunpakket voor Griekenland is afgesproken.

Volgens het ministerie van Financiën maakt deze 35 miljard geen deel uit van de geldstroom naar Griekenland en daarom is het bedrag niet genoemd. De garantie zou ook slechts korte tijd nodig zijn. Hij is bedoeld als zekerheid voor de ECB zodat zij geen verlies lijdt (bij een faillissement) op Griekse obligaties die zij in ruil voor miljardensteun aan banken ontvangt.

Volgens Ed Groot (PvdA) is de redenering van het ministerie „een beetje onzinnig”. Dat de garantie, waar Nederland vermoedelijk zo’n 2 miljard aan zal bijdragen, niet bestemd is voor Griekenland maar voor de ECB, is geen reden om haar niet te noemen. „In de brief noemt De Jager ook het noodfonds EFSF: dat is niet alleen bedoeld voor Griekenland.”

Het gaat de Kamerleden niet zozeer om de garantie zelf. Die maakt deel uit van een technische operatie waarbij de eurolanden relatief weinig risico lopen. Ze zien vooral een gebrek aan openheid van het kabinet. Het onvermeld laten van de garantie van 35 miljard staat niet op zichzelf. Eerder al zorgde premier Rutte voor onduidelijkheid over de omvang van de totale steunoperatie die volgens hem inclusief de bijdrage van de particuliere sector van 50 miljard op 109 miljard euro uitkwam. Later bleek dat de bijdrage van banken en pensioenfondsen bovenop de 109 miljard euro gaat komen, een vergissing van 50 miljard. „Ofwel misleiding, ofwel ontzettend stom”, aldus Ewout Irrgang van de SP.

Een brief van minister De Jager moest maandag voor meer duidelijkheid zorgen. Hij weersprak de suggestie van Rutte dat de banken bijna evenveel aan de redding van Griekenland zouden bijdragen als de overheden. „Allemaal erg onhandig”, constateerde Wouter Koolmees (D66).

De garantie aan de ECB wordt niet gemeld in de brief van De Jager, al lijkt één zin op de garantie te wijzen: „Overigens wordt tevens zorg gedragen voor behoud van de kwaliteit van het staatsgelieerde onderpand dat Griekse panden leveren aan de ECB, zodat toegang tot het Eurosysteem verzekerd blijft, ook als er tijdelijk sprake is van een rating event.”

„Uit die passage lees ik toch niet direct dat er een garantie van 35 miljard euro is verstrekt”, zegt Kamerlid Groot. Zijn partij (PvdA) zorgt er samen met GroenLinks en D66 voor dat het kabinet in zijn steun aan Griekenland over een meerderheid in de Kamer beschikt. Gedoogpartner PVV geeft die steun niet. Geen comfortabele situatie voor deze Kamerleden die verder weinig op hebben met het kabinet van VVD en CDA. En populair bij de kiezer is de steun aan Griekenland evenmin. „Steeds steunen wij het kabinet op dit punt, maar het laat ons voortdurend in de steek”, zegt Braakhuis van GroenLinks.

PvdA, SP, D66 en GroenLinks willen „per ommegaande” een brief met uitleg van De Jager, vermoedelijk snel gevolgd door een debat. Daarvoor moet het reces worden onderbroken. Braakhuis: „In dat overleg moet hij echt alles op tafel leggen. We zijn het zat.”