Steun aan Cyprus gevaarlijk

Een explosie in een energiecentrale heeft Cyprus in een crisis gestort, zeker nu zijn kredietstatus is afgewaardeerd en het kabinet is afgetreden. De onderliggende problemen van het eiland zijn vergelijkbaar met die van Griekenland: de Cypriotische levensstandaard stijgt sneller dan de productiviteit en het tekort op de betalingsbalans is gapend. De staatsschuld leek op een niveau van 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp) binnen de perken te zijn gebleven – tot de explosie zich voordeed, die wel eens 17 procent van het bbp zou kunnen kosten. Een reddingsoperatie lijkt onvermijdelijk. Maar omdat de deposito’s van niet-Cyprioten van buiten de Europese Unie een waarde vertegenwoordigen van 120 procent van het bbp, zou de eurozone het gevoel kunnen hebben het belastingparadijs van de Russische maffia te hulp te moeten schieten.

Net als in Griekenland na 1981 is de Cypriotische levensstandaard door het EU-lidmaatschap omhoog geschoten. Het bruto nationaal inkomen per hoofd van de bevolking is van 18.170 dollar (12.638 euro) in 2000 gestegen naar 30.290 dollar in 2009, méér dan dat van Portugal (24.280 dollar) en ook méér dan dat van Griekenland (28.800 dollar). En sinds Cyprus in 2008 is overgestapt op de euro, hebben zijn arbeidskosten het ook minder concurrerend gemaakt – zoals in Griekenland.

Er is ook een verschil met de Grieken. Cyprus wordt als belastingparadijs benut door allerlei bedrijven uit het voormalige Sovjet-blok. De deposito’s van niet-ingezetenen van buiten de EU bedragen in totaal 31 miljard dollar, 30 procent van alle deposito’s en 120 procent van het bbp van Cyprus. Deze buitenlandse depositohouders zouden sterk profiteren van een reddingsoperatie voor Cyprus, of het nu om de Russische maffia gaat of om andere belangen. Een steunoperatie voor Cyprus zou weliswaar een bescheiden omvang hebben, maar politiek toch gevaarlijk kunnen zijn.

De markten raken geïrriteerd door telkens terugkerende steunoperaties. Daardoor wordt de dreiging groter voor belangrijke, in problemen verkerende lidstaten van de eurozone als Spanje en Italië. Op een gegeven moment kan de EU zich gedwongen zien de economieën uit de eurozone te zetten die op het niveau van de huidige wisselkoers van de euro hopeloos weinig concurrerend zijn. Net als Griekenland lijkt Cyprus een voorname kandidaat om eruit te worden gegooid.

Martin Hutchinson

Vertaling: Menno Grootveld