Samenwerken oké, maar waarom fuseren?

In NRC Handelsblad van 22 juli wordt melding gemaakt van de voornemens van de universiteiten van Leiden, Delft en Rotterdam om te fuseren. Samenwerking tussen universiteiten is goed en aantoonbaar succesvol: Leiden-Delft, Delft-Rotterdam kennen voorbeelden op een reeks van terreinen. Maar waarom een fusie?

Natuurlijk zullen rankings op bijvoorbeeld de Shangai-index stijgen. Totdat de werkelijke toppers gaan protesteren en zeggen dat het de prestatie per student of medewerker is die ertoe doet. Soortelijk gewicht telt uiteindelijk.

Topuniversiteiten zijn niet groot in studentenaantallen. Alle topuniversiteiten in de Shanghai-index of elke andere index hebben nauwelijks meer studenten dan Leiden, Delft of Rotterdam. De verschillen zijn dat ze veel meer graduate studenten dan undergraduate studenten hebben; en dat ze over veel meer onderzoeksmiddelen beschikken, wat zowel in de Verenigde Staten als het Verenigd Koninkrijk rechtstreeks samenhangt met een veel competitiever financieringssysteem.

Ook keuzes spelen een rol: niet voor niets is Karolinska Institutet in Stockholm een van de allerbeste Europese universiteiten, maar wel alleen op medisch gebied.

Anders gezegd, veel universiteiten moeten zich afvragen wat ze willen zijn: diversificatie –bijvoorbeeld door zich te richten op bachelor-opleidingen en het daarop proberen af te stemmen van de financieringsmechanismen in Nederland; en niet schaalgrootte. Oriënteer je echt, en niet alleen via rankings, op de internationale universitaire dynamiek. Dat is het parool.

Peter Tindemans

Directeur Global Knowledge Strategies&Partnerships