Icoon van sovjet-tijd is niet meer

Hij werd nog gemaakt, de klassieke Lada. Maar nu stopt fabrikant Avtovaz met de productie van een inconische sovjetauto. „Mensen willen meer comfort en luxe.”

Jan Feijen heeft eigenlijk nooit begrepen waarom iedereen zo lelijk over zijn Lada deed. Oké, hij was wat zwaarder dan de meeste auto’s. En het was misschien nooit het mooiste karretje van de straat. Het was gewoon een simpele, degelijke auto. Rechttoe, rechtaan. Maar nooit problemen mee gehad. En toch werd in de jaren ‘80 behoorlijk gelachen om zijn auto van Russisch makelij. Daar had Feijen lak aan. Hij had toch maar mooi voor weinig geld „een complete gezinsauto”.

Nu hoort de voorzitter van de Lada Club Nederland zelden nog grappen als hij in zijn klassieke Lada 1200 uit 1972 rondrijdt. „Ik krijg zelfs complimenten. Mensen steken hun duim op als ik langsrijd.” Dat komt omdat de auto’s mensen nu herinnert aan hun jeugd, denkt hij. Maar ook omdat ze steeds zeldzamer worden. „Ze verdwijnen langzaam uit het straatbeeld.”

En vanaf vandaag zal dit icoon van het communisme ook in moederland Rusland langzaam uitsterven. De Russische autofabrikant Avtovaz stopt met het maken van de Lada 2107, het laatste model dat gebaseerd was op de klassieke Lada 1200. In West-Europa werd deze auto al jaren niet meer verkocht. De klassieke Lada kwam niet door de keuring voor nieuwe auto’s heen. De Russische auto voldeed bijvoorbeeld niet aan de Europese normen qua zuinigheid en uitstoot van CO².

Maar de auto voldeed wel aan de Russische normen. En blijkbaar ook aan de wensen van de Russische consument. De Lada 2105 en 2107, beide gebaseerd op oer-Lada, vlogen vorig jaar de deur uit. De Russische overheid had een schrootpremie in het leven geroepen om de auto-industrie na de crisis er weer boven op te helpen. In Rusland heette de auto overigens Zjigoeli. De nieuwe klassieke Lada’s werden met een prijs van rond de 2.900 euro zo goedkoop dat ze massaal werden aangeschaft. Het werd de best verkochte auto van 2010.

De allereerste Lada werd in 1970 gemaakt in de fabriek van autofabrikant Avtovaz in het Russische Toljatti. De Lada werd ontwikkeld in samenwerking met de Italiaanse autofabrikant Fiat en was ook gebaseerd op de Fiat 124. De Lada moest een echte volkswagen worden. Degelijk en betaalbaar. De Lada kreeg in vergelijking met het Italiaanse origineel een hogere wielophanging en zwaarder en dikker plaatwerk. Dan zou de auto op de soms uitdagende Russische wegen niet uit elkaar rammelen.

Volgens Jan Feijen van de Lada Club Nederland paste de klassieke Lada de laatste jaren eigenlijk ook niet helemaal meer bij de Russische markt. „De welvaart neemt toe en dan willen mensen toch graag wat meer comfort en luxe. Eind oefening.” Maar volgens de Nederlandse Lada-importeur Roelof Noordman uit Groningen kunnen consumenten met meer wensen tegenwoordig prima een Lada kopen. „De nieuwe modellen hebben alles er op en er aan; airco, stoelverwarming, noem maar op. Mijn hele familie rijdt Lada.”

Maar echt goed gaan zaken de laatste jaren niet. Het probleem is dat niet alle modellen van Lada voldoen aan de Europese normen. „Dan heb ik niet zoveel te importeren.” In 2008 verkocht hij nog 49 nieuwe Lada’s. In 2009 waren dat er 14. En vorig jaar slechts 6. Dit jaar gaat het iets beter. Tot en met juni werden er in Nederland 6 nieuwe Lada's aangeschaft.

Maar importeur Noordman heeft goede hoop voor 2012. „Lada komt weer helemaal terug.” Hij mikt op 250 exemplaren. Overigens ziet hij ook klein lichtpuntje bij de tegenvallende cijfers van de afgelopen jaren. „Ik zie het altijd maar zo. Als je weinig omzet hebt, heb je ook weinig kosten.”