Geen prijs, alleen eeuwige roem

De Mongol Derby is de langste en zwaarste paardenrace ter wereld.

Frederique Schut doet mee. „Het maakt niet uit dat er geen haardroger meekan.”

Op kleine, half wilde paarden dwars door het ruige landschap van Mongolië galopperen. Zo’n 1.000 kilometer, in tien dagen. Zonder routebeschrijving, zonder bewegwijzering. Met kans op een zand- of regenstorm. Overnachten doe je in de wildernis, bij nomadenfamilies. Medische ondersteuning – het kan uren duren voordat er hulp is – krijg je alleen in noodsituaties. Bagagelimiet: vijf kilo. En er lopen wolven rond.

Frederique Schut (25) is een stadsmeisje, zegt ze. Ze groeide op in de stad, studeerde er en woonde tot voor kort in Amsterdam. „Ik ben geen survivalchick. Ik ben meer van de stedentrips”, vertelt ze op een terras in Leiden. Toch zijn Schut en haar vriend de eerste Nederlanders die meedoen aan de Mongol Derby, de langste en zwaarste paardenrace ter wereld. Te vergelijken met de Dakarrally, maar dan voor paarden. „Maar ik ben geen tutje. Qua avontuur ben ik een harde. Het maakt me niet uit dat ik mijn haardroger niet kan meenemen.” Vandaag vertrekt ze naar Ulan Bator , de hoofdstad van Mongolië. Volgende week zaterdag is de start van de monstertocht.

De Engelse organisatie The Adventurists organiseert de wedstrijd dit jaar voor de derde keer. Ze hebben meer van dit soort races, zoals een ‘riksja-run’ door India. The Adventurists heeft er genoeg van dat avontuurlijke tochten té georganiseerd zijn, met gidsen, bewegwijzering en klimvangnetten. Forever fighting to make the world less boring, luidt hun motto. In de Mongol Derby worden de deelnemers bijna aan hun lot overgelaten. Alleen in noodgevallen kunnen ze met behulp van een apparaat de organisatie oproepen.

De tocht gaat over de droge steppen van Mongolië, waar nog veel gebruik wordt gemaakt van paarden. Er doen slechts 25 deelnemers mee, geselecteerd uit zo’n honderd kandidaten op basis van ervaring, mentale weerbaarheid en motivatie. De rijders zijn geen profs. De organisatie heeft ongeveer 700 paarden klaargestoomd voor de race: om de veertig kilometer krijgen de deelnemers bij een wisselpunt een nieuw paard. De Mongoolse leider Dzjengis Khan bedacht dit systeem in de twaalfde eeuw voor de postdistributie, zodat boodschappers na de wisseling op een fris paard weer hard door konden rijden.

Het begin- en eindpunt van de route is nog geheim, om te voorkomen dat de paardrijders de tocht vooraf gaan verkennen. Maar zeker is dat de start in een afgelegen uithoek is. De deelnemers krijgen geen routebeschrijving, wat de wedstrijd extra lastig maakt. Met behulp van gps-apparatuur moeten de wisselpunten gevonden worden. Eten en overnachten kan bij de nomaden, die de wisselpunten beheren. Toeschouwers staan er niet langs het parcours. Er is niks te winnen – geen beker en geen prijzengeld. Alleen eeuwige roem.

Per dag mogen de deelnemers veertien uur rijden, van zes uur ’s ochtends tot acht uur ’s avonds. „Ik heb op één dag nog nooit zo lang op een paard gezeten, nu ga ik het tien keer achter elkaar doen”, zegt Schut, die werkt als journalist, tekstschrijver en vertaler, lachend. Het wordt afzien. „Het is gevaarlijk en extreem. Ik heb gruwelijke foto’s gezien van vorig jaar, van rijders met opengescheurde knieën. Pijn gaat het sowieso doen. Maar dat is deel van het avontuur. Ik neem een voorraad Ibuprofen mee – ik heb ze zelfs gevraagd als sponsor, maar dat wilden ze niet.”

Schut begon op haar vijfde met paardrijden bij Ponypark Slagharen. Ze is allround, ze deed onder meer aan dressuur, springen, polo en western riding. Ze las vorig jaar in paardenblad Bit een artikel over de tocht en besloot zich aan te melden. Kosten voor de deelname: 7.000 euro. Op een polostal in Engeland bereidde ze zich de afgelopen maanden voor. De tengere Schut maakte veel kilometers en is fitter en gespierder dan ooit, zegt ze. Ze doet mee omdat ze Mongolië – het land van de paarden – graag wil zien en omdat ze zichzelf beter wil leren kennen. Schut, felblauwe ogen en blond haar, noemt zichzelf een „adrenalinejunkie”. Ze houdt van avonturen. „Mijn leven begon net een beetje kalm en braaf te worden, en toen kwam dit. Ik heb af en toe een kick nodig, ik verveel me snel.”

Ook de vriend van Schut werd geselecteerd voor de Mongol Derby. Ze zijn de enige Nederlandse deelnemers. Het is de bedoeling dat ze samen optrekken, het wordt de ultieme relatietest. Schut kan tien dagen niet douchen en heeft maar één set kleren bij zich. „Ik weet niet of ik hierna nog een relatie heb.”