Diepvriesmens wil ooit ontdooid worden

Het lichaam van een overledene bewaren in vloeibare stikstof – dat was Ettingers idee. Zijn cryonics kreeg een schare aanhangers.

Robert Ettinger, de ‘vader van het cryonisme’ is afgelopen zaterdag op 92-jarige leeftijd overleden. Zijn nabestaanden hebben zijn lichaam uiteraard direct laten ‘invriezen’, in de hoop dat hij weer ontdooid wordt op het moment dat de wetenschap de lichamelijke schade die tot zijn dood leidde, kan repareren. Dat ‘invriezen’ heet cryonics. Wereldwijd worden tweehonderd overledenen in vloeibare stikstof bewaard – Ettingers idee.

Cryonics staat bekend als pseudowetenschap. De meeste wetenschappers geloven niet dat het werkt, maar op internet staat een brief van 61 wetenschappers die menen dat het misschien ooit zou kunnen werken en dat de rechten van cryonisten gerespecteerd moeten worden.

Ettinger, geboren in Atlantic City, New Jersey, studeerde wis- en natuurkunde en was sciencefictionfan. In de Tweede Wereldoorlog vocht hij met het Amerikaanse leger in België en raakte hij zwaargewond. Bottransplantaties – toen heel modern – redden zijn benen, waardoor hij over de toekomst van de medische wetenschap ging nadenken.

In 1948 publiceerde hij een sciencefictionverhaaltje, The Penultimate Trump, over een keiharde zakenman die zich na zijn dood laat invriezen en 320 jaar later, na ‘ontdooiing’, naar een strafkolonie op Mars wordt gestuurd voor alles wat hij bij leven verkeerd heeft gedaan. Een weinig opwekkend vooruitzicht, maar het invriesidee liet Ettinger niet los. In 1962 publiceerde hij in eigen beheer zijn boek The Prospect Of Immortality, waarin hij het invriezen serieus beschreef. Het werd korte tijd later uitgegeven door Doubleday, in verscheidene talen vertaald (onder meer als De diepvriesmens).

Ettinger kreeg navolgers die zijn ideeën in praktijk gingen brengen. In 1967 werd, als eerste, arbeidspsycholoog James Bedford ingevroren. Tegenwoordig zijn er wereldwijd minstens zeven organisaties die cryonicsdiensten aanbieden: vijf in de VS, een in Rusland en een in Portugal. Ettinger is ruim 30 jaar voorzitter geweest van het Cryonics Institute (CI). Bij de jaarvergadering van het CI in 2008, maakte hij geestelijk nog een zeer kwieke indruk – slimmer dan sommige jongere aanwezigen. Hij volgde het wetenschappelijk nieuws op de voet. Zo wist hij direct van de defecten die de LHC-deeltjesversneller destijds lamlegden.

Ettingers twee echtgenotes waren al eerder overleden – die zijn in 1987 en 2001 ingevroren.