Dertig jaar sterren vangen

Ivo Niehe’s TROS TV Show bestaat dertig jaar. Wat is het geheim van de duurzaamste interviewer van Hilversum? „Hij zorgt ervoor dat je ervan doordrongen bent hoe belangrijk deze gast is.”

Ramses Shaffy in 1983 FOTO: Leo van Velzen

„Een huisvriend zou ik Ivo Niehe niet noemen, daarvoor is hij te afstandelijk, te gecultiveerd. Maar de kijkers krijgt wel het gevoel dat een oude kennis bij hen over de vloer komt”, zegt tv-maker Han Peekel over collega Ivo Niehe. „De TV Show is welluidende televisie van een gentleman. Hij krijgt veel kritiek omdat hij zichzelf op de voorgrond plaatst, maar het is een personality show. Daar kunnen we in Nederland niet zo goed tegen, in het buitenland is dat heel gebruikelijk. Eigenlijk is hij niet zo’n warme man, maar televisie heeft hem menselijker gemaakt.”

Ivo Niehe’s praatprogramma TROS TV Show bestaat dertig jaar. Dat viert de TROS deze en volgende week met het uitzenden van hoogtepunten, met vannacht de Nacht van de TV Show, met een Paul McCartney, een Roger Moore, een Tina Turner, een Marcello Mastroianni. Ster, ster ster. Al dertig jaar lang immers, weet Niehe de beroemdste mensen te strikken voor zijn programma.

Die indrukwekkende rij gasten is het belangrijkste kenmerk van zijn show. Daarin gaat hij op bezoek bij wereldsterren die normaal de deur niet opendoen voor een Nederlander. Tv-maker Rik Felderhof: „Succes en glamour vormen een aangename cocktail. Internationale gasten hebben een grote aantrekkingskracht.”

Niehe krijgt ook veel kritiek. „Het zijn geen gesprekken, het is quootjes jagen”, schreef deze krant in 2004. De Telegraaf noemde hem gisteren: ‘Ivopedia’: „Het zijn minibiografieën vol Wikipediaweetjes.”

Felderhof, die van 1996 tot 2010 het praatprogramma Villa Felderhof maakte: „Niehe toonde me hoe je televisie voor een heel breed publiek kan maken, zonder platvloers te worden. We houden allebei van respectvol omgaan met gasten. Geen verhoor, maar een aangenaam gesprek bij een goed glas wijn.”

„Zorg dat het meer gesprek dan interview wordt”, zegt Niehe zelf. Maar een gesprek is al een groot woord. Hij gaat op visite. Eenmaal binnen vraagt hij naar de bekende weg. Uit zijn vragen blijkt dat hij veel weet van de ster, die zich dan ook niet geroepen voelt om daar iets aan toe te voegen. Niehe vraagt niet door, hij is tevreden als hij de anekdote te horen krijgt die hij aanvraagt. Hij staat snel weer buiten. Over het interview met Roald Dahl uit 1986 vertelde Niehe: „Roald Dahl zei: ‘daar is de duizendste interviewer met duizend dezelfde vragen’. Ik zei: ‘Ik zal het u nog sterker vertellen, ik weet alle antwoorden al’.’’

Peekel, die een documentaire over Ivo Niehe maakte: „Niehe kan niet zo goed luisteren.” Gerard Baars, programmaleider van de TROS: „Hij schrijft alles eerst uit, hij heeft het hele plaatje al voor zich voor hij aanbelt. Hij komt goed voorbereid binnen, spreekt zijn talen, geen steenkolen-Engels of asperge-Frans.”

In de montage, die hij zelf doet, gebeurt het. De opgehaalde ‘quootjes’ smeert hij uit over een portret met veel archiefbeelden. Belangrijk is zijn voice-over die, met veel aandacht voor de superlatieven, het levensverhaal van de ster vertelt. De ster hoeft niet zoveel te vertellen, dat doet Niehe wel voor hem. Baars: „Ivo kent de weg in het archief, en hij beheerst het ritme in de montage. Verder is hij een goede verteller, Hij tilt alles ietsje op. Hij zorgt ervoor dat je ervan doordrongen bent hoe belangrijk deze gast is.”

Dat hij niet uit is op een gesprek, maar op visite komt, heeft voordelen. We zien Niehe aanbellen, de ster doet open, en vervolgens glijdt de camera schaamteloos door het huis. Zijn credo: „De tuinkabouters en de kleur van de bank zeggen meer dan duizend woorden.”

Hoe goed dat werkt, is te zien bij Roald Dahl. Niehe gaat mee naar Dahls schrijfhuisje, een vervallen schuurtje op zijn landgoed. Minutieus gaan de twee langs alle meubels. Dahl doet voor hoe hij in een luie stoel schrijft, met in de zitting een gat om zijn zwakke rug – oorlogswond – te ontzien. Plank op schoot, voeten op een oude koffer gevuld met stenen, aan de stoel bevestigd met ijzerdraad. Zeven gele potloden, geel gelinieerd Amerikaans papier. Op tafel ligt Dahls afgezaagde dijbeenkop; restant van een operatie, en een flesje met resten tussenwervelschijf uit zijn zes rugoperaties. Macaber grotesk, net als zijn kinderboeken.

Onthullende televisie. Niehe kan misschien niet goed luisteren, maar hij kan wel goed kijken.

Tegenwoordig zit Niehe weer vaak in de studio. Hij laat anderen reizen. Baars: „Hij wordt ook een dagje ouder en hij heeft een gezin, dan is het niet zo leuk meer om maandenlang op pad te zijn. Maar dat hij weer in de studio zit, is ons idee. Bezoekprogramma’s zijn er nu zoveel. Wij willen graag weer een talkshow als die van Willem Duys, met gasten en publiek op een vaste locatie.”

Op Nederland 3 is inmiddels een kloon van de TV Show verschenen: Yolanthe op 3. Het programma, gemaakt door producent Niehe Media, ziet er precies zo uit als de TV Show, maar nu wordt de rol van Ivo Niehe vertolkt door een half-Spaanse godin van zesentwintig, met iets meer interesse in de inloopkast. Baars: „Dat wilden wij graag, een programma voor jongeren, en wij hebben Niehe gevraagd om het te maken. Het lijkt inderdaad op de TV Show. Maar het is de vraag of Yolanthe het ook dertig jaar volhoudt.”

Nacht van de TV ShowNed. 1, 23.00 - 08.00 uur