Zachte liedjes en lekker scheuren

Het was voor Anne Soldaat iets nieuws: muziek bedenken die een dans ondersteunt.

Maar ook met een andere routine: weinig alcohol na de show en op tijd naar huis.

Gitaarheld? Anne Soldaat lacht bescheiden wanneer dat woord valt. Hij beschouwt het als een eer dat hij tot de beste rockgitaristen van Nederland wordt gerekend. Zijn staat van dienst liegt er niet om. Voormalig gitarist van de groep Daryll-Ann en een gevierd soloartiest. Onmisbaar in de band van Tim Knol. En een theaterseizoen lang de rechterhand van Conny Janssen Danst in Zout, een fenomenale dansvoorstelling met zijn live gitaarmuziek bij de soundscapes van Michel Banabila.

Live gespeelde popmuziek bij een dansvoorstelling is geen nieuw concept sinds het Nederlands Dans Theater zich in 1972 liet begeleiden door de groep Supersister in de voorstelling Pudding en Gisteren. Maar Zout voegt een nieuwe dimensie toe aan de wisselwerking tussen dansers en muziek.

Erupties van fysieke kracht en stuwende ritmes, subtiele dans en mooie liedjes, improvisaties van beweging en geluid; samen vormen ze een meeslepende totaalervaring. Anne Soldaat kan heftig maar ook teder uit de hoek komen, geholpen door zijn samplemachines en een veelzijdige gitaartechniek. Zijn liedjes zijn zacht en omfloerst maar op de elektrische gitaar kan hij ook scheuren en stampen.

De spontane werkwijze bij de repetities van Zout was in tegenspraak met het cliché dat popmuzikanten niet kunnen improviseren, anders dan hun jazzcollega’s. „Improviseren is niets anders dan je hart volgen”, zegt Soldaat. „Als popmuzikant hou ik van knutselen, lekker solistisch maar wel binnen het kader van de songs die je wilt maken. Dit was een nieuwe ervaring, omdat ik ter plekke muziek moest bedenken die de dans ondersteunde. Conny Janssen vroeg me bijvoorbeeld om iets dreigends te spelen, en de dansers reageerden daarop. Soms werkte dat meteen, andere keren kwamen er bloed, zweet en tranen aan te pas om de juiste combinaties te vinden.”

De routine van een dansvoorstelling is heel anders dan die van een popgroep, vertelt Soldaat. „Ik reis in mijn eentje met de trein naar het theater, vijf uur soundcheck en om half acht moet je klaarzitten voor de voorstelling. Daar komt veel meer discipline bij kijken dan bij het stelletje ongeregeld dat met een busje naar een rockshow rijdt. Dansers zijn net topsporters: ze drinken nauwelijks alcohol en na de voorstelling eten ze enorme bakken pasta om op gewicht te blijven. Het is een enerverend bestaan en het is maar goed dat je na zo’n avond weer bijtijds thuis bent, ander ben je de volgende dag niks waard. Terwijl een rockmuzikant bij wijze van spreken om drie uur ’s nachts stomdronken uit de bus rolt om de volgende dag weer langzaam met een kater op gang te komen.”

Als veteraan met twintig jaar ervaring als popmuzikant prijst Anne Soldaat (46) zich gelukkig dat hij „op mijn oude dag” liefderijk in de band van Tim Knol is opgenomen. „Ik zie een parallel met Ajax, waar je al dat jonge bloed in het elftal kunt compenseren met een oude voorstopper die een beetje rust in de verdediging brengt. Op zich speelt leeftijd geen rol: Tim kan op zijn 21ste al heel mooie liedjes maken en zelf ben ik op dit moment weer moed aan het verzamelen om aan een nieuwe soloplaat te beginnen.”

Liefst werkt Soldaat wederom met de Amerikaanse muzikant en producer Jason Falkner, met wie hij zijn voorlaatste album In Another Life maakte. „Na mijn theaterervaringen heb ik weer heel veel zin in het spontane van rockmuziek. Vergeleken bij zo’n gestructureerde dansvoorstelling lijkt rock veel meer op de artistieke uiting van een holbewoner. Boem, pats, lekker rammen op die gitaren. In de toegift kun je nog een heel andere wending aan het optreden geven, terwijl bij Conny Janssen Danst alle energie in de voorstelling moet zitten zoals je die met z’n allen hebt ingestudeerd.”

Zout wordt op Lowlands in een beknopte versie gebracht, toegespitst op de minder gecontroleerde omgeving van een tent waar omgevingsgeluiden zoals het lawaai van verderop spelende bands vrij spel hebben. Anne Soldaat verheugt zich erop dat hij het festivalpubliek kan laten kennismaken met de voorstelling die zijn muziekpraktijk heeft verrijkt. „Toen wij begonnen met Daryll-Ann waren we studenten die de muziek er een beetje bij deden, voor de lol. Tegenwoordig is het popmuzikantenbestaan een veel serieuzere zaak geworden. Ik heb het er druk mee en daar ben ik blij om.”