Wordt de zon sterker?

Deze zomer beantwoorden we op de Achterpagina af en toe een vakantievraag van lezers. Vandaag: zonnebrandolie.

In de jaren tachtig smeerden we ons in met zonnebrandolie, en heette anti-zonnebrand met een beschermingsfactor van 18 of 20 al ‘sunblock’. Reinier de Vlaam uit Breda ziet nu zelfs factor 50 in de winkels liggen. „Vanwaar die stijging? Is er een nieuwe indeling, of is de zon zoveel sterker geworden?”

Met de sterkte van de zon heeft de beschermingsfactor van anti-zonnebrandcrèmes in elk geval niets te maken. De sun protection factor (SPF) die op zonnebrandcrèmes staat, geeft aan hoeveel uv-straling de crème opneemt. Een crème met SPF 10 zorgt ervoor dat je tien keer zo lang zonder verbranden in de zon kunt blijven als zonder bescherming mogelijk was geweest.

Dat er de laatste jaren steeds meer crèmes met een hogere beschermingsfactor in de winkels liggen, klopt zeker wel. In 1991 was factor 20 nog het hoogst. En terwijl bijvoorbeeld Zwitsal in 2005 nog reclame maakte voor babycrème met factor 40, heeft het bedrijf nu als hoogste factor al 50+. De afgelopen jaren heeft de productie van zonnebrand een sterke ontwikkeling doorgemaakt, zegt dermatoloog Robert van Leeuwen van het Diaconessenhuis Leiden. „Fabrikanten hebben vooral de chemische filters, die uv-straling wegvangen voordat die op de huid komt, sterk verbeterd.” Die chemicaliën hechten zich aan de huid, vangen de uv-straling en zetten die om naar licht dat geen schade meer aanricht.

De SPF-‘indeling’ zoals Reinier de Vlaam het noemt, is niet veranderd. Wel hanteren fabrikanten sinds 2006 een uniforme meetmethode voor de SPF. „Daarvoor gebruikten ze allemaal verschillende methoden, en kwam het dus voor dat factor 20 in wezen een veel hogere of lagere factor was”, legt dermatoloog Jaap de Leeuw van ZBC Multicare uit, een expertisecentrum voor dermatologie.

Er zit nu wel een grens aan die groei, althans binnen de Europese Unie. Lidstaten spraken af dat binnen de EU geen producten met een hogere beschermingsfactor dan 50+ in de winkel mogen liggen. „Hogere factoren suggereren dat je eindeloos in de zon kan verblijven. Dat klopt niet, het risico op huidkanker wordt wel degelijk groter.”

Annemarie Kas