Kortkolom wetenschap

Jaarringen van bomen dunner door gegraas

Rotterdam. Grazende schapen beïnvloeden de dikte van jaarringen in boomstammen sterker dan de gemiddelde temperatuur dat doet. Dat concluderen twee Noorse biologen en een Schotse collega na een veldexperiment in het zuiden van Noorwegen. Na negen jaar bleken berkenbomen in afgerasterde percelen twee keer zo dikke stammen te hebben als in percelen met weinig schapen. De bomen in de onbegraasde percelen bleken zelfs drie keer zo dik als die in intensief door schapen begraasde percelen. Het effect van dunnere jaarringen door begrazing nam toe met de hoogte waarop de bomen groeiden. Klimaatreconstructies op basis van jaarringen moeten dus voortaan rekening houden met de historische aanwezigheid van planteneters. Het onderzoek werd gisteren gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Functional Ecology. (NRC)

Planetoïde ontdekt die met aarde meebeweegt

Rotterdam. De eerste Trojaan van de aarde is gevonden, zo melden Amerikaanse astronomen vandaag in Nature. Een Trojaan is een planetoïde die zich rond een punt in het stelsel van planeet en zon beweegt waar de aantrekkingskracht van de twee hemellichamen even sterk is. Elk systeem van twee rond elkaar cirkelende hemellichamen heeft vijf van deze zogeheten Langrangepunten. De pas ontdekte planetoïde beweegt zich rond het Lagrangepunt L4, in de baan van de aarde rond de zon – L4 loopt ongeveer een zesde van die baan vóór op de aarde. Computersimulaties laten zien dat de planetoïde zich de komende 10.000 jaar in de buurt van L4 zal blijven ophouden. De planetoïde heeft de naam 2010 TK7 gekregen en is ongeveer 300 meter groot. Al eerder waren Trojanen gevonden in de baan van Mars, Jupiter en Neptunus – ooit toevallige passanten die door deze planeten werden ingevangen. (NRC)

Minder zout is beter voor nier dan extra pil

Rotterdam. Mensen met slecht werkende nieren kunnen hun bloeddruk en nierwerking het best verbeteren door niet te veel zout te eten. Het voedsel hoeft niet echt zoutarm te zijn. Het gaat erom niet meer zout te eten dan de zes gram per dag die de richtlijn goede voeding aanbeveelt. Dat schrijven nierspecialisten van ziekenhuizen uit Groningen, Leeuwarden en Almelo in een publicatie die sinds gisteren online staat bij het British Medical Journal. Het is onderzoek onder nierpatiënten die nog niet goed reageerden op de maximale dosis van één bloeddrukverlagend en nierfunctieverbeterend medicijn (een ACE-remmer), wat vaak voorkomt. Gebruikelijk is om dan een tweede, ander bloeddrukverlagend medicijn toe te voegen. Maar uit dit vergelijkend onderzoek bleek dat minder zout eten de nierfunctie ongeveer tweemaal zo goed verbetert als het toevoegen van een medicijn. (NRC)

Test zegt of interferon bij MS baat of schaadt

Rotterdam. Patiënten met multipele sclerose krijgen, als hun ziekte verergert, vaak een kuur met interferon-bèta. Dat werkt bij sommigen heel goed, maar anderen verslechteren er juist door. Een test die van te voren uitwijst voor wie interferon goed is zou mooi zijn. De basis voor zo’n test is nu gelegd door onderzoekers van Amerikaanse universiteiten, farmaceutisch fabrikant Pfizer en de universitaire medisch centra van Nijmegen en de Vrije Universiteit. In het tijdschrift Science Translational Medicine dat gisteren verscheen laten ze zien dat MS-patiënten met veel interleukine 7 in het bloed een goede kans hebben dat interferon-bèta bij hen aanslaat. Ze speculeren er zelfs over dat het onderdrukken van de aanmaak van interleukine 7 een andere, geheel nieuwe goede nieuwe therapie tegen MS zou zijn. (NRC)