Glijdende schaal

Zoals de islam na 9/11 ineens uiteenviel in een ‘gematigde’ en een ‘radicale’ islam, zo lijkt er na 22/7 ineens een ‘gematigd’ rechts-populisme (PVV) tegenover een ‘radicale’ variant (Breivik) te bestaan. De gematigden moeten zich verantwoorden voor de radicalen en uitleggen ‘waar de grens ligt’, vinden sommigen.

Die denkwijze onthult een interessante misvatting. De term ‘gematigde islam’ suggereert dat de meeste moslims een soort jihad-light aanhangen, en diep in het hart wel degelijk voorstander van het doden van ongelovigen zijn, maar zich uit pragmatisch oogpunt, tegen heug en meug, schikken naar het gangbare strafrecht.

Volgens diezelfde logica zou Breivik iemand zijn die naar middelen grijpt die de PVV uit pragmatisch oogpunt maar achterwege laat: de PVV als ‘gematigde’ Breivik.

Treurig genoeg valt pas bij dit laatste voorbeeld de absurditeit ervan op. Een politieke ideologie verschilt niet gradueel van een gewapende ideologie, maar substantieel.

Breivik heeft veel meer verwantschap met jihadisten dan met populisten: de videoboodschappen, de jaren van voorbereiding, de huis-tuin-en-keukenbommen, de sektarische en mythologische dimensies, de koele, vastberaden afslachting.

Stellen dat Geert Wilders nu iets uit te leggen heeft is even absurd als veronderstellen dat vegetariërs iets uit te leggen hebben na aanslagen van dierenactivisten. Dan kun je net zo goed conservatieve christenen oproepen zich te distantiëren van Breivik. Of de makers van videogames. Of de tegenstanders van het feminisme – want die noemt hij ook nogal eens als inspiratiebron.

Doorzoek zijn manifest maar eens op het woord ‘slut’, en je ontdekt dat hij walgt van het verval der zeden, die zowel zijn in Amerika wonende halfzus als zijn moeder geslachtsziekten bezorgden met allerlei medische complicaties. Zijn moeder heeft bijvoorbeeld ‘the intellectual capacity of a 10 year old’ door hersenbeschadiging na genitale herpes. Dat verklaart ongetwijfeld iets van zijn razernij tegen de westerse promiscuïteit, die hij eveneens deelt met moslimterroristen. Toch vraagt niemand de puriteinen uit te leggen dat ze het afschieten van mensen afkeuren.

Christiaan Weijts