VS en EU manen Kosovo en Servië tot kalmte

De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben Servië en Kosovo tot kalmte gemaand. Gisteravond was een Kosovaarse politieman overleden, na een confrontatie met etnische Serviërs.

De spanningen tussen Servië en Kosovo liepen in de nacht van maandag op dinsdag hoog op, toen de Kosovaarse politie twee grensposten in het etnisch Servische noorden van Kosovo onder controle probeerde te krijgen. Serviërs die zich daartegen verzetten schoten, waardoor de agent geraakt werd die later overleed. Ze gooiden ook een granaat, die vier agenten verwondde.

De Kosovaarse premier Hashim Thaci had opdracht gegeven tot de politiemissie, om zijn greep op het noorden te verstevigen. Zijn regering had vorige week een importstop ingesteld voor Servische producten, maar Servische Kosovaren negeerden dat verbod – met medewerking van het douanepersoneel dat de lokale etnisch Servische bevolking te vriend wilde houden.

De Kosovaarse overheid heeft minimale controle over het noorden: belasting wordt niet geïnd; er wordt veel gesmokkeld en veiligheidstroepen zijn niet welkom. De etnische Serviërs identificeren zich meer met buurland Servië, dat de unilaterale afscheiding van Kosovo in 2008 niet erkent. De Servische overheid van haar kant hanteert sinds 2008 ook een ban op Kosovaarse producten.

Internationaal is veel kritiek geuit op de politiemissie van maandag, vooral omdat Kosovo niet vooraf met zijn bondgenoten heeft overlegd. De EU-buitenlandcoördinator Ashton keurde de actie af en riep de partijen op onmiddellijk de rust te herstellen. Premier Thaci verdedigde de operatie gisteren op een persconferentie: „We kunnen niet toestaan dat een deel van ons grondgebied een zwart gat blijft en dat onze soevereiniteit wordt geschonden.”

Westerse bondgenoten investeren veel in Kosovo. Onder de NAVO-missie KFOR zijn bijna zesduizend troepen in Kosovo gestationeerd om de vrede en veiligheid te waarborgen. De Europese Unie zette in 2008 de EULEX-missie van bijna drieduizend man op, gericht op het versterken van de rechtsstaat. Kosovo wordt erkend door 77 landen, waaronder de VS en de meeste EU-landen. Onder de 116 landen die Kosovo niet erkennen zijn behalve Servië ook Spanje, Roemenië, China, Rusland en de meeste Aziatische, Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse landen.