Volle stadions maar geen 'Witte Olifanten'

Vandaag over 366 dagen beginnen de Zomerspelen in Londen. De bouw van alle stadions ligt op schema. Ze kunnen na afloop allemaal worden hergebruikt. Maar hoe zit het met de chaotisch verlopen kaartverkoop?

In this image made available July 25, 2011 by the London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games (LOCOG), an aerial photo of the London 2012 Olympic Stadium to mark "1 year to go to the Olympic Games" is seen in London. The number one mown into the grass in the Olympic Stadium indicates the start the celebrations for the "1 year to go" milestone. (AP Photo/LOCOG, Anthony Charlton) EDITORIAL USE ONLY AP

Op een bordje staat: „Toergroepen in ganzenmars links houden.” Gehelmde mannen in reflecterende hesjes banen hun weg door groepen giechelende schoolmeisjes en gepensioneerde wandelaars, nieuwsgierig op weg naar de Olympische Spelen die naar Londen komen. Het geluid van boren en hamers klinkt als achtergrondmuziek.

Vanaf een heuvel bij metrostation Pudding Mill Lane is pas goed te zien hoe ver de bouw van het Olympic Park is gevorderd: rechts het zwembad, een wit opengeslagen boek, met daarachter de basketbaltent en de flats voor de sporters. Daarachter weer het velodroom, een enorme houten pringle. Op de voorgrond het olympisch stadion.

Met vandaag nog precies een jaar te gaan tot de Spelen liggen de olympische voorbereidingen op schema. Op tijd en onder de begroting, zoals de betrokkene niet nalaten te zeggen. De 9,3 miljard pond (circa 10,5 miljard euro) die de Britse regering, de loterij en de Londense belastingbetaler bijdragen, is nog niet overschreden.

De zes stadions en het mediacentrum in het Olympic Park zijn klaar. De zalmstokerij, die levert aan het chique warenhuis Fortnum & Mason en die op het terrein stond, is gedwongen verhuisd. Net als honderden padden en watersalamanders die in de rivier Lea leefden. De grond, vervuild door de chemische materialen van kleine autosloperijen en verffabriekjes, is gereinigd. Er is een bom geruimd, wapens en skeletten zijn geborgen. Nu begint men aan de inrichting van het landschap en de stadions, de bouw van winkeltjes en wc’s.

Toch is Paul Deighton, directeur van LOCOG, het organisatiecomité van de Londense Spelen, slechts voorzichtig optimistisch. Hij is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken en de oplevering. Dat ligt in zijn aard, haast hij zich te zeggen: „Ik ben altijd bescheiden.”

Londen kreeg de Spelen onder meer door de belofte dat de sporters het kloppend hart zouden zijn, en niet de toeschouwers of de sponsoren. Sebastian Coe, voorzitter van LOCOG en olympisch kampioen in 1980 en 1984, vertelde eerder zich „voortdurend bewust te zijn dat we dit doen voor mensen die hun halve leven trainen voor dit ene moment”.

Daarom worden de nieuwe én de oude stadions getest. „We hebben tijd nodig om uit te vinden of alles werkt”, zegt Deighton. „Lord’s [Brits cricketmekka ] heeft jarenlange ervaring met het organiseren van crickettoernooien, maar boogschieten stelt andere eisen. En als het verschil tussen goud en zilver miniem is, dan moet alles foutloos zijn.”

Dus reden twee weken geleden de eerste paarden in Greenwich op de zuidoever van de Theems, en wordt er nu zand gelegd op de Horse Guards Parade vlakbij Buckingham Palace, zodat ook de beachvolleyballers kunnen oefenen. Vandaag neemt de Britse schoonspringer Tom Daley de eerste duik in het olympische zwembad. Nog 35 oefenwedstrijden zullen volgen.

Nu moeten ook de Britten enthousiast worden. Daar maakt Deighton zich geen zorgen over; de kaartverkoop toonde hoeveel mensen wilden komen kijken. Natuurlijk, het verliep chaotisch. Naar schatting 1,8 miljoen Britten hebben geen kaartje weten te bemachtigen, meer dan de helft van de mensen die hoopten een of meer van de 6,6 miljoen beschikbare kaartjes te krijgen. Burgemeester Boris Johnson sprak over een „administratieve abnormaliteit”.

Deighton bekijkt het van de andere kant: in Londen zullen de stadions vol met fans zitten, zonder lege stoelen en al te veel vips. Bij de laatste kaartjesronde, eind dit jaar, krijgen diegenen die tot nu toe zijn teleurgesteld voorrang.

En er zijn ook andere manieren om bij te dragen, zegt hij. Hij wijst op het vrijwilligersprogramma dat in volle gang is. Van de 250.000 sollicitanten worden er nu 70.000 geselecteerd om tijdens de Spelen mee te helpen. „Het is een goede mix van de diversiteit die Londen is”, zegt Deighton, die een jaar geleden nog de hoop uitsprak dat niet alleen de blanke middenklasse, maar ook de „Bangladeshi huisvrouw” zich zou aanmelden als vrijwilliger. ”

Klachten dat de inwoners van de zes wijken rondom het Olympic Park te weinig betrokken worden, wijst hij dan ook van de hand. Van de 40.000 man die meewerken aan de bouw van de stadions komt een kwart uit dit deel van Londen. Er zijn stageplaatsen gecreëerd en vaste banen, en met de opening van een groot overdekt winkelcentrum in september komen er nog eens 10.000 banen bij. Nu zal ook „een leger van honderdduizend contractanten” worden aangenomen: van cateraars tot schoonmakers.

Wat achterblijft na de Spelen is bovendien een opgeknapt deel van Londen. Zonder „witte olifanten”, overbodige gebouwen die na 2012 niet meer worden gebruikt, belooft Deighton. De flats waar de sporters logeren, worden gezinswoningen – een school en huisartsenpraktijk zijn al in aanbouw. Het stadion is verkocht aan West Ham United.

Vervoer is vooralsnog een grotere logistieke nachtmerrie. ‘Transport for London’ verwacht dat bovenop de 12 miljoen reizen die dagelijks met het openbaar vervoer worden gemaakt, er tijdens de Spelen 3 miljoen bijkomen. „Londen zal tot stilstand komen”, waarschuwde oud-burgemeester Ken Livingstone.

„Er wordt alles aangedaan de sporters en de toeschouwers op tijd te laten komen”, verzekert Deighton. Hij vertelt over de investeringen die zijn gedaan: er is voor 6,5 miljard besteed aan het spoor en de metro, stations in Oost-Londen zijn heringericht en er wordt onderhandeld met bedrijven over andere werktijden en vooral andere bezorgtijden tijdens de Spelen. „Maar het zal zeker druk worden.”

Aan de ander kant, ook drukte is geoefend. Hij wijst op het huwelijk van prins William en Kate Middleton afgelopen mei, waar duizenden bezoekers op af kwamen. „Ook toen was Londen dé plek waar je wilde zijn, en het verliep keurig. Het is een succes als niemand straks merkt dat er zoveel werk in is gestoken.”